Jak radzić sobie ze sprawami spadkowymi? - poradnik przygotowany przez prawników z Wrocławia
zachowek
Ważne informacje

Zachowek – informacje podstawowe

Zachowek to uprawnienie, które ma na celu jest ochronę spadkobierców. Spadkobiercami są osoby blisko spokrewnione ze spadkodawcą tj. dzieci, małżonek, rodzice, wnuki (więcej patrz: dziedziczenie ustawowe). Te osoby najczęściej nabywają majątek spadkowy. Zdarza się jednak, że spadkodawca chcę, żeby jego majątek przypadł tylko niektórym spośród spadkobierców ustawowych lub nawet komuś,...
Read More

Darowizna do majątku wspólnego a zachowek – czyli czy opłaca się dokładnie czytać umowy

Należy zacząć od tego, że uprawniony do zachowku jest zobowiązany zaliczyć na należny mu zachowek wszystkie otrzymane przez niego lub jego wstępnego (np. rodzica) darowizny pochodzące od spadkodawcy. Patrz również: Jak obliczyć zachowek? Oznacza to, że jeśli należny uprawnionemu zachowek wynosi 500 000, 00 PLN, a jeszcze za życia spadkodawcy, uprawniony...
Read More

Czy muszę płacić zachowek, skoro to niesprawiedliwe? Czyli zachowek a zasady współżycia społecznego

Przepisy umożliwiające żądanie zachowku często wydają się niesprawiedliwe i niesłuszne. W szczególności w przypadku, gdy uprawniony dochodzi tzw. zachowku od darowizny. Ciężko pogodzić się z tym, że wola spadkodawcy wyrażona w testamencie, czy w zawartej za życia umowie darowizny może zostać podważona właśnie na podstawie przepisów o zachowku. W pewnych...
Read More

8 rzeczy, których nie wiedziałeś o zachowku

1. Można wnosić o uzupełnienie zachowku, nawet jeśli w majątku spadkowym nie znajdowało się nic w chwili śmierci spadkodawcy Więcej dowiesz się czytając: Zachowek a darowizna 2. Darowizny dokonane ponad 10 lat od chwili otwarcia spadku też doliczają się do substratu zachowku, chyba że były zrobione na rzecz osób, które...
Read More

Przyczyny nieważności testamentu

Testament może mieć kilka rodzajów wad, które będą skutkować jego nieważnością. Tymczasem wykazanie nieważności testamentu będzie skutkować jego podważeniem (pisałem o tym: Jak podważyć testament). Niektóre z wad testamentów można wykryć bardzo łatwo, a podważenie takiego testamentu nie będzie powodować większych trudności. Czasem jednak próba unieważnienia testamentu może wiązać się...
Read More

7 sposobów na to, żeby nie płacić zachowku

1. Umowa dożywocia Pierwszy sposób na uniknięcie zapłaty zachowku wyjaśniłem już w poprzednim wpisie (Jak uniknąć zapłaty zachowku?). Jego zastosowanie pozwala na przeniesienie na przyszłego spadkobiercę własności nieruchomości i przez to na wyłączenie jej z zakresu majątku branego pod uwagę przy ustalaniu rozmiaru zachowku. Istotą tego sposobu jest to, że...
Read More

Darowizna po 10 latach a zachowek

Wyjaśniałem już, że na wysokość zachowku mają wpływ także dokonane przez spadkodawcę darowizny. Przeczytaj: Zasady doliczania darowizn do substratu zachowku Co więcej, fakt dokonania przez spadkodawcę darowizny powiększa grono osób odpowiedzialnych za zapłatę zachowku lub jego uzupełnienie. Zapoznaj się z wpisem: Darowizna a zachowek W kontekście obu tych sytuacji bardzo...
Read More

Darowizna a zachowek

Darowizna za życia a zachowek Dosyć często występującym i chętnie stosowanym rozwiązaniem, mającym na celu uniknięcie w przyszłości konieczności zapłaty zachowku, jest dokonanie za życia spadkodawcy darowizny wszystkich wartościowych rzeczy wchodzących w skład jego majątku. Najczęściej chodzi o darowiznę mieszkania lub innego rodzaju nieruchomości. Takie rozwiązanie w kontekście przepisów o...
Read More

Dziedziczenie roszczenia o zachowek

Kiedy roszczenie o zachowek może być dziedziczone? Taka sytuacja występuje, gdy osoba uprawniona do zachowku po zmarłym spadkodawcy umiera przed uzyskaniem jego spłaty. Gdyby chodziło o jakąś inną wierzytelność (np. dot. zwrotu kwoty udzielonej przez zmarłego pożyczki) wówczas sytuacja byłaby prosta. W prawa i obowiązki zmarłego wstępują jego spadkobiercy (ustawowi...
Read More

Zasady doliczania darowizn do substratu zachowku

Wcześniej wyjaśniałem, że na poczet substratu zachowku należy zaliczyć ustanowione przez spadkodawcę zapisy windykacyjne oraz dokonane darowizny. Jest to istotne, albowiem wysokość substratu zachowku ma decydujące znaczenie przy ustalaniu wartości należnego zachowku. Kiedy doliczamy darowizny do substratu zachowku? Darowizny doliczane są do spadku niezależnie od tego, czy przedmiot darowizny nadal...
Read More

Zachowek a scheda spadkowa

Na spotkaniach z Klientami bardzo często analizuję pod kątem zasadności roszczeń o zachowek przedstawiane mi umowy darowizny dokonane przez spadkodawcę. Jednym z typowych postanowień, które stosunkowo często pojawiają się w takich umowach, a zarazem budzą spore wątpliwości są klauzule dotyczące schedy spadkowej. Treść postanowienia z reguły brzmi mniej więcej tak:...
Read More

Darowizna gospodarstwa rolnego a zachowek

Dokonane przez spadkodawcę darowizny maja istotne skutki prawne. W szczególności dotyczy to zasad działu spadku, a także określenia wysokości zachowku lub osób zobowiązanych do jego zapłaty. Przeczytaj: Zachowek a darowizna Istnieje kilka rodzajów sytuacji, które mogą, ale nie muszą być kwalifikowane jako typowa darowizna wywołująca wyżej wskazane skutki prawne np....
Read More

Odsetki od zachowku

Często dzieje się tak, że sprawa o zachowek znajduje swoje rozstrzygnięcie w sądzie kilka lat po otwarciu spadku (po śmierci spadkodawcy). W rezultacie uprawniony do zachowku otrzymuje należne mu pieniądze dopiero po długim czasie. A co z odsetkami? W końcu przez ten czas spadkobierca może obracać tymi pieniędzmi bądź korzystać...
Read More

Substrat zachowku

Mało mówiące określenie substrat zachowku jest w rzeczywistości bardzo istotne i bardzo praktyczne. To właśnie substrat zachowku pomnożony przez ustalony ułamek będzie wskazywał uprawnionemu konkretną wartość należnego mu zachowku. Na substrat zachowku składają się dwa elementy. Po pierwsze wartość całego majątku spadkowego, a po drugie wartość pewnych składników majątkowych, którymi...
Read More

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia jest rodzajem umowy, która już za życia spadkodawcy pozwala mu na uzyskanie wpływu na to, co i komu przypadnie po nim po jego śmierci. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia musi być zawarta w obecności notariusza w formie aktu notarialnego. Zawierają ją przyszły spadkodawca z przyszłym spadkobiercą należącym...
Read More

Ile wynosi zachowek?

Wysokość zachowku nie jest jednoznaczna z wartością majątku spadowego, jaki odziedziczyłby uprawniony do zachowku przy dziedziczeniu ustawowym. Ma on prawo jedynie dla określonej części tego majątku, a ściśle mówiąc do kwoty pieniężnej o wartości określonej części majątku spadkowego. Wartość zachowku zależy od kilku czynników m.in. od ilości osób, które mogą...
Read More

Kto jest uprawniony do wyższego zachowku

Pisałem już o tym, że ustalenie tego ile wynosi zachowek wymaga przeprowadzenia dosyć skomplikowanych obliczeń. Pierwszym etapem jest określenie ułamkowej części spadku przypadającego na uprawnionego do zachowku, a następnie substratu zachowku. Przeczytaj: Ile wynosi zachowek Substrat zachowku Następnym krokiem żeby określić wysokość należnego zachowku, wartość ustaloną w powyższy sposób należy...
Read More

Wezwanie do zapłaty zachowku

Pisałem już kiedy należy Ci się zachowek, a także w jaki sposób obliczyć jego wysokość. Jeśli jeszcze tego nie wiesz, zapoznaj się z tymi wpisami: – Zachowek – Jak policzyć zachowek Jak podjąć pierwsze kroki w celu uzyskania zachowku? Z reguły pierwszą czynnością, jaką ja podejmuję po przyjęciu zlecenia dotyczącego...
Read More

Stwierdzenie nabycia spadku i co dalej?

Co, kiedy mam już postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku? Czy to oznacza, że załatwiłem wszystkie sprawy spadkowe? To zależy. W przypadku, kiedy jest tylko jeden spadkobierca, uzyskanie formalnego zaświadczenia o nabyciu praw do spadku (postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub protokołu poświadczenia dziedziczenia) to całkiem spory krok w stronę uregulowania...
Read More

Zasiedzenie nieruchomości wchodzącej w skład spadku.

Czy w sprawie o dział spadku można bronić się zarzutem zasiedzenia? Jeśli można, to w jakiej sytuacji i jak to zrobić? Niniejszy wpis stanowi odpowiedź na te pytania. Zachęcam do lektury. Jak uzyskać własność nieruchomości przez zasiedzenie? Zasiedzenie jest sposobem nabycia własności rzeczy. Żeby nabyć rzecz przez zasiedzenie trzeba po...
Read More

Otwarcie spadku

Otwarcie spadku to bardzo ważny termin w prawie spadkowym. Wielokrotnie opisując na blogu różne instytucje prawa spadkowego, a także ich działanie posługują się zwrotem otwarcie spadku. Co oznacza ten zwrot? Otwarcie spadku to moment (chwila) śmierci spadkodawcy. Formalnym dokumentem potwierdzającą chwilę otwarcia spadku jest akt zgonu spadkodawcy. Tylko ten dokument...
Read More

Sprawy spadkowe – przedawnienie, terminy

Terminy na dokonanie określonych czynności są w prawie bardzo ważne. W zależności od konkretnego uprawnienia czy roszczenia upływ niektórych terminów może : spowodować definitywną utratę określonych uprawnień (np. możliwości żądania stwierdzenia nieważności testamentu) doprowadzić do przedawnienia roszczenia, co oznacza, że zobowiązany będzie mógł uchylić się od jego zapłaty (patrz np....
Read More

Podział majątku spadkowego, a skarga pauliańska

Skarga pauliańska to instytucja prawna, która ma chronić wierzycieli przed nielojalnymi dłużnikami uciekającymi z majątkiem przed egzekucją. Zdarza się, że gdy dłużnik nie ma już innej możliwości obrony przed egzekucją wyzbywa się swojego majątku (tj. popularnie mówiąc przepisuje wartościowe składniki majątku np. nieruchomość na dzieci, rodzeństwo itp.). Dzięki skardze pauliańskiej...
Read More

Pozew o zachowek – opłaty

Wszczęcie większości spraw sądowych, w tym także z zakresu prawa spadkowego, wiąże się z koniecznością poniesienia określonych opłat sądowych. Tzw. wpis sądowy, czyli opłatę za założenie sprawy, należy uiścić jednocześnie ze skierowaniem do sądu pozwu o zachowek. Opłatę można uiścić w kasie sądu, przelewem na rachunek bankowy sądu lub w...
Read More

Dziedziczenie ustawowe, a zachowek

Instytucja zachowku kojarzona jest przede wszystkim z dziedziczeniem testamentowym. Mam na myśli sytuację, w której spadkodawca dysponuje swoim majątkiem w testamencie w sposób niekorzystny dla jednego lub kilku spadkobierców, a jednocześnie nadmiernie uposaża innych. Najprostszy przykład będzie wyglądał tak, że spadkodawca cały swój majątek zapisuje na rzecz jednego ze swoich synów,...
Read More

Jak i kiedy można podważyć testament?

Podważenie testamentu może wywrócić do góry nogami w zasadzie każdą sprawę spadkową. Najczęściej testamenty kwestionowane są w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Można jednak żądać unieważnienia testamentu w toku sprawy o zachowek (np. gdy w treści testamentu osoba żądająca zachowku została wydziedziczona). Podważenie testamentu może być też skutecznym sposobem obrony...
Read More

Stwierdzenie nabycia spadku – termin

Czytelnicy bloga często pytają mnie czy jest jakiś okres przedawnienia prawa do spadku lub czy jest jakiś określony termin, w którym trzeba rozpocząć działania w celu uregulowania wszystkich formalności związanych z prawami do spadku. Samo potwierdzenie prawa do spadku, które można uzyskać w ramach postępowania o sądowe stwierdzenie nabycia spadku...
Read More

Dział spadku, a zawezwanie do próby ugodowej

Przeglądając publikację internetowe dotyczące prawa spadkowego trafiłem blog kancelarii prawnej z Sopotu, na którym przedstawiono bardzo ciekawą sprawę, którą z sukcesem zakończyli prawnicy kancelarii. Zamiast składać wniosek o dział spadku, zdecydowano się wezwać pozostałych spadkobierców przed sąd do próby ugodowej. Na posiedzeniu ugodowym strony doszły do porozumienia w przedmiocie podziału...
Read More

Prawo do zachowku

Prawo do zachowku pozwala domagać się zapłaty określonej kwoty pieniężnej przez osoby, które mimo tego, że pozostawały w kręgu osób najbliższych dla spadkodawcy, nie otrzymały nic ze spadku lub znacznie mniej, niż powinny. Do takiej sytuacji dochodzi, kiedy spadkodawca powołał testamentem do spadku inne osoby, lub tylko niektóre spośród najbliższych...
Read More

Przyjęcie i odrzucenie spadku

Fakt, że należymy do grona spadkobierców ustawowych (powołanych do spadku z ustawy), czy powołanych do dziedziczenia w testamencie, nie oznacza, że z chwilą śmierci spadkodawcy ostateczne nabyliśmy już wszystkie prawa do spadku. Z chwilą otwarcia spadku (tak określa się moment śmierci spadkodawcy) nabywamy spadek warunkowo. Od chwili, kiedy spadkobierca dowiedział...
Read More

Wydziedziczenie, a niegodność dziedziczenia

Wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia to dwie zupełnie odrębne instytucje prawa spadkowego. Warto przypomnieć, że wydziedziczenie jest możliwe w przypadku gdy spadkobierca: wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności...
Read More

Uznanie za niegodnego dziedziczenia

Na pewno każdy zgodzi się z tym, że pewne sytuacje, czy też zachowania spadkobiercy powinny prowadzić do definitywnej utraty wszelkich spraw do spadku. Zdecydowany sprzeciw budzi fakt, że spadkobierca, który dotkliwie pobił spadkodawcę, ma dziedziczyć po nim majątek. Takich przykładów można podać znacznie więcej. Przynajmniej część z nich będzie kwalifikowało...
Read More

Kiedy nie należy się zachowek?

Podstawowa zasada jest taka, że prawo do zachowku przysługuje dzieciom, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy. Zatem zachowek nie będzie przysługiwał osobom spoza tego kręgu np. rodzeństwu rodziców lub ich dzieciom. Zachowku nie otrzyma także teściowa, teść, synowa i zięć. Zachowek nie należy się osobom, które zostały wydziedziczone przez spadkodawcę w testamencie....
Read More

Dział spadku – w jakim trybie można podzielić majątek spadkowy

Działu spadku można dokonać w trybie umownym (umowny dział spadku) lub w toku postępowania sądowego (sądowy dział spadku). Umowny dział spadku polega na zawarciu pomiędzy wszystkimi spadkobiercami umowy znoszącej współwłasność majątku spadkowego. Jeżeli w skład spadku nie wchodzi nieruchomość, umowa o dział spadku może zostać skutecznie zawarta w każdej formie tj. nawet...
Read More

Wydziedziczenie

Wydziedziczenie to jedna z tych instytucji prawa spadkowego, która w powszechnej opinii ma zupełnie inny kształt, niż w prawie spadkowym. Uważa się, że jeśli spadkodawca zapisał cały majątek na rzecz jednego lub kilku spadkobierców, to wydziedziczył pozostałych. To nie prawda. Pisałem już o tym, że w sytuacji kiedy spadkobierca ustawowy...
Read More

Wydziedziczenie, a prawo do zachowku

Wydziedziczenie i prawo do zachowku to instytucje prawa spadkowego, które są ze sobą ściśle powiązane. Ich związek polega na tym, że wydziedziczenie określonego spadkobiercy pozbawia go prawa do zachowku. Pisałem już o tym na blogu w kontekście innych zagadnień, ale warto temu tematowi poświęcić osobny wpis podając odpowiednie przykłady. Na...
Read More

Pozew o zachowek

Pozew o zapłatę zachowku w zasadzie niczym nie różni się od innych pozwów, np. o zapłatę. Jest to pismo procesowe, które musi zostać przygotowane zgodnie z zasadami wskazanymi w kodeksie postępowania cywilnego. Warto też wskazać kilka elementów, które co prawda nie są wymagane przez prawo, ale ułatwią sądowi rozpoznanie sprawy...
Read More

Jak uniknąć płacenia zachowku?

Można powiedzieć, że przepisy o zachowku wykluczają możliwość zupełnie dowolnego dysponowania majątkiem spadkodawcy. Założenie tych przepisów jest takie, że co najmniej część tego majątku, ma trafiać w ręce najbliższych spadkodawcy (małżonka, zstępnych i wstępnych). Czy można uniknąć płacenia zachowku? Oczywiście, że można. Nie zawsze i nie w każdej sytuacji, ale...
Read More

Dział spadku – podstawowe informacje

Pisałem już tutaj o tym, że w wydając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku sąd jedyne wskazuje kto jest spadkobiercą, a także z reguły określa jedynie jaki udział w majątku spadkowym przypada na rzecz konkretnych spadkobierców. Udział ten określony jest ułamkiem wskazanym w treści postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku – „…...
Read More

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Lektura poprzednich wpisów pozwoliła Ci się zorientować co to jest stwierdzenie nabycie spadku oraz kto może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Jeśli jeszcze nie znasz tych zagadnień kliknij linki, które przeniosą Cię do odpowiedniego miejsca. Ten wpis będzie dotyczył tego, co należy umieścić we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku....
Read More

Kto może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycie spadku

Sądowe stwierdzenie nabycia spadku. Pisałem już o tym, o co to jest stwierdzenie nabycia spadku, jakie elementy zawiera oraz jaki sąd wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. O tym wszystkim przeczytasz tutaj. Pisałem też o tym, że sądową procedurę stwierdzenia nabycia spadku rozpoczyna odpowiedni wniosek złożony do właściwego sądu –...
Read More

Stwierdzenie nabycia spadku

Co to jest „stwierdzenie nabycia spadku”? Stwierdzenie nabycia spadku, a właściwie postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku stanowi dowód na to, że spadkobierca posiada uprawnienia do spadku, a także wskazuje zakres tych uprawnień. Wg przepisów prawa spadkowego spadkobierca może wobec osób trzecich, które nie roszczą sobie żadnych praw do spadku,...
Read More

Przerwanie biegu przedawnienia roszczenia o zachowek

W poprzednim wpisie napisałem, że roszczenie o zachowek – podobnie jak inne roszczenia majątkowe – ulega przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia roszczenia, dłużnik podnosząc zarzut przedawnienia, może uchylić się od zapłaty zachowku. Więcej: Przedawnienie roszczenia o zachowek Jest to jeden ze sposobów na to, żeby w ogóle uniknąć konieczności płacenia...
Read More

Przedawnienie roszczenia o zapłatę zachowku

Co to znaczy, że roszczenie jest przedawnione? Roszczenia majątkowe, w tym także roszczenie o zapłatę zachowku, z upływem czasu ulegają przedawnieniu. Ważne: Jeśli roszczenie ulegnie przedawnieniu dłużnik może uchylić się od jego spełnienia. W praktyce uchylenie od zapłaty polega na podniesieniu przed sądem zarzutu przedawnienia. Można to zrobić dopiero, kiedy...
Read More

Dochodzenie roszczenia o zapłatę zachowku

Jak można dochodzić roszczenia o zachowek? W poprzednim wpisie wyjaśniłem, że roszczenie o zachowek jest roszczeniem pieniężnym (patrz: Zachowek). Pokrzywdzony spadkobierca dysponuje zatem roszczeniem o zapłatę od osoby (osób), powołanych do spadku w testamencie, lub które otrzymały od spadkodawcy darowiznę. Zadośćuczynienie takiemu żądaniu polega więc na zapłacie na rzecz uprawnionego do zachowku...
Read More
Top