Jak radzić sobie ze sprawami spadkowymi? - Blog adwokata z Wrocławia
By

Iwo Klisz

Spadek po ojcu, po matce, po rodzicach

Spadek po rodzicach – podstawowe informacje

Chciałbym, żebyś w jednym miejscu mógł (mogła) znaleźć wszystkie istotne informacje na temat spadku po rodzicach. Nie w każdym przypadku każde zagadnienie będzie dla Ciebie równie interesujące. Dlatego ten artykuł zawiera tylko bardzo podstawowe informacje, ale nie martw się. Za każdym razem, gdy będę o czymś wspominał pokaże Ci miejsca na moim blogu, gdzie znajdziesz na ten temat więcej szczegółów.

Kto dziedziczy po ojcu, po matce, rodzicach?

Po rodzicach w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci. Jeśli w chwili śmierci rodzic pozostawał w związku małżeńskim, to wraz z dziećmi dziedziczy także ten małżonek. Oczywiście chodzi tylko o aktualnego małżonka. Byłe żony i byli mężowie nie dziedziczą.

Małżonkowi przypada co najmniej ¼ spadku. Zatem jeśli dzieci jest mniej niż czworo, wszyscy dziedziczą w częściach równych. Jeśli jest zaś rodzic miał co najmniej czwórkę dzieci, małżonek dziedziczy ¼ spadku, a pozostała jego część przypadka dzieciom.

W pewnych przypadkach można pozbawić małżonka prawa do spadku. Więcej na temat dziedziczenia po rodzicu łącznie z jego małżonkiem możesz przeczytać tutaj: Dziedziczenie po małżonku

Każde z dzieci dziedziczy w częściach równych. Oczywiście nie dziedziczą te osoby, które zostały wydziedziczone, odrzuciły spadek, zrzekły się dziedziczenia lub zostały uznane za niegodnych dziedziczenia

Więcej:
Wydziedziczenie
Odrzucenie spadku
Zrzeczenie się dziedziczenia
Niegodność dziedziczenia

A co jeśli jest testament? Wtedy dziedziczą te osoby, które zostały wskazane w testamencie.

W każdym wypadku, gdy w sprawie spadkowej pojawia się testament musisz zapoznać się z instytucją zachowku czytając wpis: Zachowek – podstawowe informacje

Stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach

Pierwszym krokiem do uzyskania spadku po rodzicach jest przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, względnie uzyskanie notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Wszystkiego na ten temat dowiesz się czytając poniżej wskazane w wpisy:

Stwierdzenie nabycia spadku
Poświadczenie dziedziczenia

Dział spadku po matce, po ojcu, po rodzicach

Kiedy sam (sama) jesteś spadkobiercą, to stwierdzenie nabycia spadku (uzyskanie aktu poświadczenia dziedziczenia) zakończy wszystkie formalności związane z przejęciem spadku po rodzicach.

Jeśli spadkobierców jest oprócz Ciebie jeszcze kilku (lub choćby tylko jeden) będziesz musiał wykonać kolejny krok. Chodzi o podział spadku zwany też działem spadku. Jeśli jesteś na tym etapie, to przeczytaj ten wpis: Dział spadku

Zachowek po rodzicach

Okazało się, że inni spadkobiercy dostali po rodzicach więcej niż Ty? Zostałeś pominięty w testamencie? Brat czy siostra otrzymali za życia rodziców darowizny? Koniecznie przeczytaj wszystkie wpisy o zachowku. Zacznij od tych:

Komu należy się zachowek?
Ile wynosi zachowek

Podatek od spadku o rodzicach

Na koniec przypominam Ci o podatkach.

Wiedz, że możesz uniknąć podatku od spadku po rodzicach, ale musisz dopełnić pewnych formalności. O wszystkim przeczytasz tutaj: Podatek od spadku

Mam nadzieje, że powyższe informacje okazały się pomocne. Jeśli dalej masz jakieś wątpliwości dotyczące spadku po rodzicach, zadaj pytanie w komentarzu poniżej. Postaram się Ci wskazać to miejsce na blogu, gdzie wyjaśniałem już interesującą Cię kwestie.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Odrzucenie spadku a zachowek

Jaki jest związek pomiędzy odrzuceniem spadku z zachowkiem?

Odrzucenie spadku może mieć wpływ na zachowek. Zarówno na możliwość jego żądania, zobowiązanie do zapłaty jak i jego wysokość.

Sprawa wygląda różnie w zależności od tego kto spośród osób „zamieszanych” w kwestię zachowku odrzuci spadek.

Jeśli potrzebujesz więcej informacji na czym polega odrzucenie spadku, jakie są jego konsekwencje i jak wyglądają odpowiednie procedury zajrzyj tutaj: Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku a możliwość żądanie zachowku

W tym przypadku zasada jest prosta. Możliwość żądania zachowku jest uzależniona od tego, czy jesteś potencjalnym spadkobiercą. Jeśli odrzuciłeś spadek to jednocześnie pozbawiłeś się prawa do zachowku.

Czy to zła wiadomość?

Pamiętaj, że jeśli jesteś dzieckiem lub wnukiem spadkodawcy i odrzuciłeś spadek, to Twoja prawa, w tym także prawo do zachowku, przechodzą na Twoje dzieci. O ile zostały poczęte przed śmiercią spadkodawcy, mają szanse na zachowek. Co więcej, w niektórych przypadkach nawet na wyższy zachowek niż Ty.

Więcej: Komu przysługuje wyższy zachowek

Odrzucenie spadku a zobowiązanie do zapłaty zachowku

Niektórym się wydaje, że odrzucenie spadku zawsze zwalnia od wypłaty zachowku. Nie jestem spadkobiercą, więc nie płacę.

Nie tak szybko.

Pamiętasz, że osoba, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę, też może zapłacić zachowek? Nawet jeśli odrzucając spadek przestaniesz być spadkobiercą, to i tak możesz zapłacić zachowek jako obdarowany.

Więcej informacji o tym, kiedy obdarowany będzie płacił zachowek znajdziesz tutaj: Zachowek a darowizna

UWAGA!

Może się tak zdarzyć, że odrzucenie spadku pozwoli Ci uniknąć zapłaty zachowku także wtedy, kiedy otrzymałeś od spadkodawcy darowiznę. Będzie to dotyczyć darowizn, otrzymanych ponad 10 lat przed śmiercią spadkodawcy.

Odrzucenie spadku a wysokość zachowku

W praktyce możesz spotkać się z jeszcze jednym problemem. Co z zachowkiem, jeśli spadek odrzuci jeden ze współspadkobierców. Tłumaczyłem już, że zachowek określa się mnożąc wartość przypadającego na Ciebie z ustawy udziału spadkowego przez określony ułamek (1/2 lub 2/3). Więcej o tym: Ile wynosi zachowek?

Załóżmy, że spadek odrzuca jeden z braci (bezdzietny). Wówczas udział spadkowy, który przypadłyby na drugiego brata zwiększa się. Czy więc zwiększy się zachowek?

Nie.

Obliczając hipotetyczny udział w majątku spadkowym, który z kolei pozwala na określenie wysokości zachowku, nie bierze się pod uwagę tego czy ktoś spośród innych spadkobierców odrzucił spadek.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Wynagrodzenie za korzystanie ze spadku

Z reguły jest tak, że zanim jeszcze spadkobiercy zaczną załatwiać jakiekolwiek formalności związane ze spadkiem, fizycznie przejmują składniki majątku spadkowego (samochód, mieszkanie itp.). Nie ma w tym nic złego. Spadkobiercy stają się właścicielami (współwłaścicielami) przedmiotów wchodzących w skład spadku z chwilą śmierci spadkodawcy (otwarcia spadku).

Najlepiej jeśli towarzyszą temu wzajemne ustalenia co do zasad korzystania ze spadku i rozliczania pożytków (np. czynszu najmu odziedziczonego mieszkania) i ciężarów (kosztów utrzymania, rachunków, ubezpieczenia itp.).

Bezumowne korzystanie z nieruchomości wchodzącej w skład spadku przez współwłaściciela

Często jednak spotykam się z sytuacją przeciwną – tzn. brakiem jakichkolwiek ustaleń i samowolą ze strony poszczególnych spadkobierców.

Z reguły chodzi tutaj o jakąś nieruchomość spadkową (dom lub mieszkanie), które przejmuje jeden lub kilku spośród spadkobierców, którzy z reguły zamieszkiwali tam razem ze spadkodawcą.

Wynagrodzenie za korzystanie ponad udział w spadku

Czy pozostali spadkobiercy mają coś do powiedzenia w takiej sytuacji?

Możliwości jest wiele. Jeśli współspadkobiercy pozbawili Cię dostępu do spadku możesz np. żądać udostępnienia Ci odziedziczonego mieszkania lub domu. W tym wpisie chciałbym Ci jednak wyjaśnić kiedy możesz domagać się wynagrodzenia/odszkodowania od spadkobierców, którzy bezprawnie przejęli przedmiot lub nieruchomość wchodzącą w skład spadku.

W wielu przypadkach właśnie żądanie finansowe jest optymalne. Praktyczne znaczenie możliwości zamieszkania np. w jednym pokoju w odziedziczonym mieszkaniu może być mniejsze, niż prawo do żądania choćby kilkuset złotych miesięcznie.

Kiedy można żądać wynagrodzenia z korzystanie ze spadku?

Takiego wynagrodzenia możesz żądać w osobnym procesie wytoczonym przed podziałem majątku spadkowego, albo w sprawie o dział spadku.

Nie wystarczy wykazanie, że z danego przedmiotu spadkowego korzystają wyłącznie inni spadkobiercy. Musisz także udowodnić, że odmówiono Ci dostępu do niego. Najlepiej pisemnie zażądać np. wydania kluczy do lokalu lub domu i wyznaczyć odpowiedni termin. Dowód nadania takiego pisma do współspadkobierców i brak ich reakcji wystarczy do wykazania, że wbrew swojej woli zostałeś pozbawiony dostępu do majątku spadkowego.

W toku sprawy o zapłatę wynagrodzenia sąd będzie badał, czy pozostali współspadkobiercy mogli znać Twoje prawa do spadku. Jeśli spór dotyczy najbliższych członków rodziny wchodzących w zakres spadkobierców ustawowych nie powinno być w tym zakresie żadnych wątpliwości. Jeśli natomiast Twoje prawa do spadku wynikają np. z testamentu, warto przedstawić jego kserokopię wraz z pisemnym wezwaniem, o którym pisałem wyżej

Jak określić wysokość wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy ponad udział?

Masz prawo żądać wynagrodzenia według stawek rynkowych. Ponieważ najczęściej z takim żądaniem mamy do czynienia w przypadku nieruchomości podstawą określenia jego wysokości może być prawdopodobny czynsz najmu możliwy do uzyskania za najem części należnej Ci części w spadku.

Pomocniczo można też kierować się kosztami, które Ty poniosłeś z tego względu, że nie mogłeś zamieszkać w danej nieruchomości. Np. czynsz najmu pokoju lub kawalerki, w której zamieszkałeś dlatego, że pozostali spadkobiercy pozbawili Cię dostępu do odziedziczonego mieszkania.

W toku sprawy sądowej najlepiej na okoliczność ustalenia tej kwoty powołać biegłego sądowego.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Odrzucenie spadku po terminie

W październiku 2015r. weszły w życie zasady, zgodnie z którymi jeśli spadkobierca po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy, nie złożył jakiegokolwiek oświadczenia powoduje przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zasady te stosuje się tylko co do spadków otwartych po tej dacie.

Zatem w stosunku do spadkodawców zmarłych przed zmianą przepisów nadal obowiązuje reguła, zgodnie z którą milczenie oznacza przyjęcie spadku wprost, co skutkuje pełną odpowiedzialnością za długi spadkowe.

Zresztą w niektórych wypadkach nawet przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie wydaje się być atrakcyjną alternatywą.

Więcej o tym: Odrzucenie spadku, a przyjęcie go z dobrodziejstwem inwentarza.

Jeśli okaże się, że złożone przez Ciebie oświadczenie co do przyjęcia spadku (wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza) lub też milczenie równoznaczne w skutkach ze złożeniem takiego oświadczenia jest dla Ciebie niekorzystne – możesz zmienić swoją decyzję i odrzucić spadek.

Odrzucenie spadku po terminie – czyli jak uchylić się od oświadczenia o przyjęciu spadku?

Niestety nie obędzie się bez sprawy sądowej, którą rozpoczynasz składając odpowiedni wniosek do sądu. Uzasadniając go musisz wyjaśnić, dlaczego chcesz uchylić się od oświadczenia o przyjęciu spadku.

Sąd uwzględni Twój wniosek, jeśli udowodnisz, że składając oświadczenie (albo milcząc przez określony czas) działałeś pod wpływem bezprawnej groźby innego spadkobiercy bądź osoby trzeciej.

Wniosek będzie skuteczny także wtedy, gdy byłeś pod wpływem błędu (np. co do stanu majątku spadkowego, wartości obciążających go długów). Co ważne, musisz wykazać, że błąd był uzasadniony okolicznościami sprawy (np. że od lat nie miałeś żadnych kontaktów ze spadkodawcą, wobec czego nie wiedziałeś o jego problemach finansowych czy długach) a także, iż dopełniłeś wszystkich możliwych starań celem ustalenia wartości tego majątku w odpowiednim terminie.

Termin na uchylenie się od oświadczenia o odrzuceniu spadku

Pamiętaj też o tym, że Twoje uprawnienie wygaśnie w ciągu roku od dnia, w którym wykryłeś swój błąd (np. od dnia uzyskania rzetelnej informacji o długach obciążających spadek),

W przypadku groźby termin roczny liczony jest od dnia, w którym stan obawy ustał (np. grożąca Ci osoba trafiła do zakładu karnego).

adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Zmiana lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku stanowi dowód, że spadek po określonym spadkodawcy przypadł jednemu lub kilku spadkobiercom.Sąd wydaje takie postanowienie po przeprowadzeniu rozprawy, zbadaniu wszystkich koniecznych dokumentów oraz przesłuchaniu spadkobierców.

Czy takie postanowienie może zostać zmienione lub uchylone? TAK!

Kiedy jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku?

Jeśli postanowienie nie jest jeszcze prawomocne o jego zmianę lub uchylenie należy wnosić w apelacji.

Czeka Cię nieco bardziej skomplikowana sprawa, jeśli postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest już prawomocne. W takim wypadku trzeba założyć nową sprawę.

Żeby skutecznie przekonać sąd do zmiany lub uchylenia takiego prawomocnego postanowienia należy wykazać, że:

  • jedna lub kilka osób, wskazane w treści postanowienia jako spadkobiercy, w rzeczywistości nie są spadkobiercami;
  • przypadające na konkretnych spadkobierców udziały określone w postanowieniu sądu spadku są inne (mniejsze lub większe).

Z pewnością sprawa zakończy się sukcesem, jeśli wykażesz, że np. istnieje testament spadkodawcy, o którym sąd nie wiedział wydając kwestionowane postanowienie.

W jednej z prowadzonych przeze mnie spraw Klientka znalazła własnoręczny testament matki ukryty w książce kucharskiej jakiś czas po zakończeniu postępowania. W innej testament odnalazł się  przy porządkowaniu dokumentów ojca po sprzedaży mieszkania wchodzącego w skład spadku po nim. W obu tych przypadkach sprawy sąd zmienił postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Oprócz ujawnienia się nieznanego testamentu innymi wydarzeniami uzasadniającymi zmianę lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku mogą być:

Jeśli brałeś udział w postępowaniu, w którym wydano o stwierdzeniu nabycia spadku po spadkodawcy, możesz żądać jego zmiany lub uchylenia tylko wtedy, kiedy okoliczności uzasadniające wszczęcie nowej sprawy poznałeś już po uprawomocnieniu się tego postanowienia.

Sąd nie zgodzi się na Twój wniosek, jeśli mogłeś przedstawić tę okoliczność w pierwszym postępowaniu, ale tego nie zrobiłeś. Nie mówię już o tym, że świadome ukrywanie testamentu lub istnienia innych spadkobierców może ściągnąć na Ciebie naprawdę nieprzyjemne konsekwencję.

Pamiętaj też o tym, że liczy się tylko to, czy formalnie brałeś udział w tym pierwszym postępowaniu. Nie ma znaczenia, czy pojawiłeś się w sądzie i czy składałeś jakiekolwiek pisma procesowe lub oświadczenia. Jeśli zostałeś prawidłowo zawiadomiony przez sąd o tym, że to czy się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku, ale po prostu nie przyjechałeś na rozprawę, oznacza to, że brałeś udział w postępowaniu.

Termin na wystąpienie z wnioskiem o zmianę lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku

To czy brałeś udział w pierwszy postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku jest też ważne przy określenie terminu, w którym powinieneś żądać zamiany lub uchylenia tego postanowienia. W takim wypadku masz tylko rok czasu na to, żeby zacząć działać. Po bezskutecznym upływie tego terminu jakiekolwiek dalsze ruchy będą już dla Ciebie niemożliwe.

Inaczej wygląda sytuacja jeśli nie brałeś udziału w tym postępowaniu – np. kiedy to Ty jesteś pominiętym spadkobiercom. Wówczas nie ma żadnego terminu, w którym powinieneś wystąpić z takim wnioskiem.

Pamiętaj jednak o tym, że dopóki poprzednie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest w mocy, wskazani w nim spadkobiercy mogą dowolnie dysponować majątkiem spadkowym. Jeśli za późno zaczniesz działać może się okazać, że znaczna część tego majątku będzie już nie do odzyskania.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Zaginiony testament

Kilka razy spotkałem się z sytuacją, w której spadkobiercy byli przekonani, że testament zmarłego istnieje, a nawet znali jego treść. Problem polegał na tym, że nikt nie mógł go znaleźć. Testamenty z reguły „wyparowywały” krótko po śmierci spadkodawcy. Czy taki zaginiony testament ma jakieś znaczenie w sprawie spadkowej?

Zaginiony testament w sądzie spadku

Sąd spadku musi zbadać i ocenić każdy testament. Nawet wówczas, gdy został on odwołany, zniszczony czy zagubiony. Tym samym spadkodawcy mają obowiązek opowiedzieć sądowi o każdym testamencie, o jakim mają wiedzę.

Dotyczyć to będzie sytuacji, w której spadkobierca np. widział kiedyś testament sporządzony przez przyszłego spadkodawcę, ale po jego śmierci nie udało mu się tego dokumentu odszukać. Może też zdarzyć się tak, że spadkodawca sam wyjawi, że napisał testament (np. w rozmowie czy w liście), ale po jego śmierci nie udało się go znaleźć.

Czy jest możliwe, żeby sąd uwzględnił zaginiony testament?

Jeśli sąd po przeprowadzeniu rozprawy (a zazwyczaj kilku rozpraw) na podstawie przeprowadzonych dowodów dojdzie do przekonania, że testament o określonej naprawdę istniał i spadkodawca przed śmiercią go nie odwołał, to musi go uwzględnić. Najczęściej takie sytuację mają miejsce w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Jak przekonać sąd, żeby wziął pod uwagę zaginiony testament?

Musisz wiedzieć, że w tego typu sprawach sąd będzie bardzo ostrożnie oceniał każdy z zawnioskowanych dowodów.

Nie ma jakiejś uniwersalnej recepty. Musisz przedstawić takie dowody, które będą budować spójną historię uzasadniającą nie tylko samo istnienie testamentu, ale także taki, a nie inny sposób dyspozycji majątkiem oraz możliwość jego zaginięcia. Nie jest to zadanie proste. Sąd mając na uwadze, że w ten sposób można nieuczciwie wpłynąć na jego decyzję jest bardzo drobiazgowy i zanim wyda odpowiednie orzeczenie dokonuje wnikliwej oceny.

W jednej ze spraw tego typu udało mi się przekonać sąd przesłuchując w charakterze świadków osoby, które dobrze znały spadkodawcę (sąsiadów, znajomych i członków rodziny). Każdej z tych osób spadkodawca mówił o tym, że sporządził taki testament, mówił o jego treści i tłumaczył powody, dla których zdecydował się na właśnie takie rozporządzenie swoim majątkiem na wypadek śmierci. Co więcej, kilku osobom pokazał ten testament, a przed śmiercią widział go mój Klient. Było też kilka innych dowodów, które wspierały główną tezę (obudowywały historię).

W innej sprawie przedstawiłem listy spadkodawcy, w których twierdził, że sporządził testament o określonej treści, a także przesłuchałem osoby, które co prawda nie widziały testamentu, ale rozmawiały o nim ze zmarłym.

Żebyś zdał sobie sprawę z tego, jak wiele zależy od szczegółów mogę Ci zdradzić, że każda z tych spraw miała inne zakończenie.

Co ryzykuje osoba, która niszczy lub ukrywa testament?

Musisz wiedzieć jeszcze jedną istotną rzecz. Zniszczenie lub ukrycie testamentu jest powodem umożliwiającym uznanie spadkobiercy, który się tego dopuścił za niegodnego dziedziczenia. Jeśli zatem uda Ci się wykazać, kto stoi za zagubieniem testamentu, będziesz mógł całkowicie pozbawić go prawa do spadku i zachowku.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Odrzucenie spadku przez małoletniego termin

Procedurę odrzucenia spadku przez małoletniego omówiłem w poprzednim wpisie. W tym miejscy kilka uwag o terminie, w jakim tę procedurę trzeba przeprowadzić.

Ogólna zasada jest taka, że oświadczenie o odrzucenie spadku możesz złożyć w ciągu 6 miesięcy od momentu, kiedy dowiedziałeś się o tym, że jesteś powołany do spadku. Uchybienie tego terminu może prowadzić do przejęcia pełnej odpowiedzialności za długi spadkowe.

Więcej możesz o tym przeczytać tutaj: Odrzucenie spadku

Najbliższa rodzina dowiaduje się o tym, że została powołana do dziedziczenia z reguły z chwilą otwarcia spadku spadkodawcy. Jednak nie musi tak być w każdym przypadku. Jeśli będziesz w stanie udowodnić, że np. nie utrzymywałeś stałych kontaktów ze spadkodawcą i wcześniej o jego śmierci nie wiedziałeś, termin 6 miesięczny liczy się do momentu, kiedy tę wiedzę uzyskałeś.

Ten sam termin dotyczy sytuacji, gdy spadkodawcy powołani do spadku w bliższej kolejności odrzucili spadek. Zaczyna on biec wtedy, kiedy się o tym dowiedziałeś.

Jak liczyć termin na odrzucenie spadku przez małoletniego?

W przypadku osoby małoletniej bierze się pod uwagę stan wiedzy opiekuna prawnego, którym najczęściej jest rodzic. W najbardziej typowej sytuacji tj. kiedy rodzic odrzuca zadłużony spadek, co powoduje powołanie do spadku małoletniego dziecka tego rodzica, termin 6 miesięczny zaczyna biec od chwili, w której rodzic złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku.

Będąc rodzicem lub opiekunem dziecka musisz podjąć zdecydowane i niezwłoczne działanie. Wyjaśniłem Ci już, że na odrzucenie spadku przez małoletniego musisz uzyskać zgodę sądu opiekuńczego.

Jak zdążyć przed terminem?

Nie wiem czy miałeś już styczność z wymiarem sprawiedliwości, ale normą jest że na rozpatrzenie sprawy w sądzie i wyznaczenie pierwszej rozprawy trzeba czekać kilka miesięcy. Czy zdążysz przeprowadzić całą procedurę w 6 miesięcy? A co jeśli Twój wniosek będzie zawierał braku lub błędy? Wówczas postępowanie może potrwać dłużej.

Najgorsze, że nie masz wpływu na to, kiedy sądy wyznaczy rozprawę i wyda stosowną zgodę. Kiedyś to był naprawdę spory problem i prowadzenie tego typu postępowań kosztowało wiele nerwów.

Na szczęście w jednym z orzeczeń w 2013 roku Sąd Najwyższy uznał, że 6 miesięczny termin nie biegnie w czasie, gdy sprawa o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku toczy się przed sądem (czyli od dnia złożenia wniosku do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu). To bardzo rozsądne orzeczenie, które usuwa wiele wątpliwości.

Nie zmienia to faktu, że do procedury odrzucenia spadku przez małoletniego należy podejść odpowiednie szybko i nie odkładać go na ostatnią chwilę.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Pozbyłeś się problemu i odrzuciłeś zadłużony spadek? Często to bardzo dobra decyzja. Alternatywa w postaci przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie zawsze jest tak samo atrakcyjna.

Więcej na ten temat: Odrzucenie spadku, a przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Jeśli nie masz dzieci, to twoje kłopoty z zadłużonym spadkiem właśnie się skończyły. W przeciwnym wypadku jesteś dopiero w połowie drogi.

Odrzucenie spadku ma taki skutek jakbyś zmarł przed spadkodawcą. Zatem po nim nie dziedziczysz. W Twoje miejsce wchodzą jednak Twoje dzieci. Każde z nich dziedziczy w częściach równych udział w spadku, który przypadał na Ciebie.

Gdy dzieci są pełnoletnie, muszą po prostu powtórzyć procedurę odrzucenia spadku, którą sam przeszedłeś. To nie powinno być trudne o ile zachowany zostanie 6 miesięczny termin liczony od dnia, kiedy dowiedziały się o tym, że odrzuciłeś spadek.

Pamiętaj również, że po odrzuceniu spadku przez Twoje dziecko, na to miejsce wchodzą jego dzieci (Twoje wnuki). One też muszą odrzucić spadek.

Procedura dalszego odrzucania spadku nie będzie potrzebna w stosunku do osób, które zostały poczęte (a nie urodzone!) po śmierci spadkodawcy. One nie dziedziczą dlatego nie muszą też odrzucać spadku.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Jeśli jedna z osób, które muszą odrzucić spadek jest małoletnia procedura się nieco komplikuje. Odpowiednie oświadczenie o odrzuceniu spadku powinien złożyć w imieniu takiego dziecka rodzic (ew. opiekun). Jego skuteczność zależy jednak od zgody sądu opiekuńczego.

Wniosek do sądu

Sąd opiekuńczy wyraża zgodę na odrzucenie spadku przez małoletniego po przeprowadzeniu postępowania sądowego, w toku którego musi się upewnić, że jest to w interesie dziecka.

Takie postępowanie wszczyna się na wniosek rodziców lub opiekunów dziecka. Pamiętaj też, że wniosek taki powinieneś złożyć w odpowiednim terminie. Poniżej wyjaśnię Ci w jakim.

Odrzucenie spadku przez małoletniego – uzasadnienie i dokumenty

Motywując wniosek do sądu z reguły wystarczy wykazać, że spadek jest zadłużony i że rodzice już go odrzucili. Można to zrobić pokazując wezwania do zapłaty do zmarłego, umowy kredytowe, dokumentację komornika. Warto też do wniosku załączyć oświadczenia o odrzuceniu spadku składane przez innych spadkobierców.

Z mojego doświadczenia wynika, że jeśli wniosek jest dobrze udokumentowany i zawiera odpowiednie uzasadnienie sądy wyrażają zgodę na odrzucenie spadku przez małoletniego bez wyznaczania rozprawy. Warto zatem poświęcić trochę więcej energii na to, żeby dobrze przygotować wniosek i dzięki temu nie tracić czasu na „chodzenie po sądach”.

Dysponując prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego wyrażającym zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego możesz (a nawet powinieneś) niezwłocznie złożyć takie oświadczenie w sądzie lub u notariusza. Zwlekanie może mieć opłakane skutki. Przeczytaj: Termin na odrzucenie spadku przez małoletniego.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia jest w zasadzie kontynuacją poprzedniego wątku tj. zasad dziedziczenia po rozwodzie.

Przy okazji omawiania tego tematu wspomniałem, że konsekwencje rozwodu wchodzą w życie dopiero po uprawomocnieniu się wyroku rozwiązującego małżeństwo i że może pojawić się sytuacja, w której śmierć jednego z małżonków nastąpi jeszcze przed orzeczeniem rozwodu.

Co wtedy? Tego właśnie dotyczy dzisiejszy wpis.

Kiedy jest możliwe wyłączenie małżonka od dziedziczenia?

Jeśli śmierć spadkodawcy następuje w toku sprawy o rozwód każdy ze spadkobierców może podjąć starania o to, żeby wyłączyć niedoszłego ex małżonka od dziedziczenia. Pozytywne zakończenie tych starań będzie polegało na tym, że małżonek nie będzie dziedziczył, a zatem inni spadkobiercy otrzymają większą część majątku spadkowego.

Pierwszym warunkiem umożliwiającym wyłączenie małżonka od dziedziczenia jest to, żeby w ramach toczącej się jeszcze za życia spadkodawcy sprawy o rozwód, zażądał on orzeczenia rozwodu z winy drugiej strony.

Bez znaczenia pozostaje to, kto wytoczył sprawę o rozwód (przyszły spadkodawca czy jego małżonek), a także to, czy żądanie dotyczy stwierdzenia wyłącznej winy małżonka spadkodawcy, czy orzeczenia o rozwodzie z winy obu stron.

Drugim warunkiem pozytywnego wyłączenia małżonka od dziedziczenia jest to, żeby żądanie rozwiązania małżeństwa z jego winy było uzasadnione. Najprostsza sytuacja jest wówczas, gdy spadkodawca umiera po wydaniu orzeczenia, ale przed jego uprawomocnieniem. Wtedy orzeczenie sądu w zasadzie wyjaśnia sprawę.

Jeśli śmierć następuje wcześniej, spadkobiercy będą musieli wykazać winę małżonka spadkodawcy.

Sprawa sądowa o wyłączenie małżonka

Pozbawienie małżonka możliwości dziedziczenia po spadkodawcy wymaga wszczęcia i przeprowadzenia przez spadkobierców sprawy sądowej. To właśnie w tej sprawie będzie trzeba wykazać winę małżonka w rozpadzie związku ze spadkodawcą.

Taką sprawę może wytoczyć każdy ze spadkobierców. Nie muszą oni działać wspólnie, wystarczy, że jedna osoba zdecyduje się na ten krok.

Działać trzeba szybko, ponieważ rozpoczęcie takiej sprawy jest możliwe w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku i nie później niż 1 rok po tej chwili.

Jeśli jednocześnie toczy się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po spadkodawcy, wówczas sąd powinien tę sprawę zawiesić do czasu rozstrzygnięcia powództwa o wyłączenie małżonka od dziedziczenia.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Rozwód, a dziedziczenie

Rozwód, a dziedziczenie

W ostatnim czasie często poruszałem na blogu temat dziedziczenia po małżonku. To całkiem ciekawy temat, a po drugie kilka razy szczegółowo go omawiałem podczas rozmów z Klientami, co pozwoliło mi zorientować się, jakie zagadnienia budzą największe wątpliwości.

Dzisiaj będzie o rozwodzie i dziedziczeniu, chociaż pewnie na jednym wpisie się nie skończy. W razie gdybyś był zainteresowany innymi zagadnieniami dotyczącymi dziedziczenia po małżonku odsyłam Cię do wpisów:

Tymczasem bez dalszych wstępów ….

Czy rozwód ma wpływ na dziedziczenie?

Ma i to kluczowy.

Po rozwodzie ex-małżonkowie są – wg prawa spadkowego – obcymi ludźmi i po sobie nie dziedziczą. W takim wypadku w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci, jeśli nie ma dzieci, to rodzice, w dalszej kolejności rodzeństwo i tak dalej….

Szczegóły tutaj: Dziedziczenie ustawowe

Czy musisz wiedzieć coś więcej o dziedziczeniu po rozwodzie?

Tak.

Po pierwsze: rozwód jest orzeczony z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Wyrok może się uprawomocnić w kilku sytuacjach:

  1. W dniu wydania wyroku przez sąd odwoławczy (apelacyjny);
  2. 21 dni po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji (okręgowy) jeśli żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie wyroku lub nie wniosła apelacji;
  3. 14 dni po doręczeniu ostatniej ze stron wyroku sądu pierwszej instancji (okręgowego) wraz z uzasadnieniem o ile żadna ze stron nie wniosła apelacji.

Jeśli zapadnie wyrok rozwodowy, zaś przed jego uprawomocnieniem nastąpi śmierć jednego z małżonków, sąd umorzy postępowanie w sprawie i rozwód nie będzie skuteczny.

Jeśli jeden z małżonków umrze w czasie trwania o rozwód inni spadkobiercy mogą wykluczyć go z dziedziczenia w toku specjalnego postępowania sądowego, ale o tym w innym wpisie (Wyłączenie małżonka od dziedziczenia).

Po drugie: testament zachowuje moc nawet po rozwodzie. Jeśli zatem powołałeś/aś do spadku po sobie swojego małżonka, to będzie on dziedziczył po Tobie w zakresie wskazanym w testamencie, nawet po rozwodzie.

Po trzecie: Jeśli w Twoim małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, albo określone składniki majątkowe były waszą współwłasnością, to po rozwodzie powinieneś dokonać podziału tego majątku.

Jeśli tego nie zrobisz, może zdarzyć się sytuacja, kiedy po Twojej śmierci Twój nowy (dziedziczący po Tobie) małżonek stanie się współwłaścicielem majątku spadkowego wraz Twoim ex – małżonkiem.

Przyznasz, że to mało komfortowa sytuacja.

Pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

1 2 3 11
Top