Jak radzić sobie ze sprawami spadkowymi? - Blog adwokata z Wrocławia
Category

Zachowek

Zachowek dla dzieci wydziedziczonego

Zostałeś wydziedziczony i jesteś właśnie przeddzień wytoczenia sprawy o zachowek? A może planujesz wydziedziczyć kogoś spośród Twoich dzieci (syna/córkę) i wnuki? Jeśli tak, to ten wpis jest właśnie dla Ciebie.

W zasadzie jeśli zostałeś pozwany o zachowek przez dzieci wydziedziczonego, też warto, żebyś go uważnie przeczytał.

Dzieciom wydziedziczonego należy się zachowek!

Reguła ta dotyczy dzieci, wnuków i dalszych zstępnych.

Co to w praktyce oznacza?

Zachowek dla dzieci wydziedziczonego – rada dla spadkodawcy:

Po pierwsze, jeśli celem wydziedziczenia jest ochrona osoby, której zapisałeś majątek w testamencie, to jeśli wydziedziczony posiada małoletnie dzieci, będziesz musiał znaleźć inny sposób. Może tutaj – 7 sposobów, żeby nie płacić zachowku.

Po drugie, gdy chcesz wydziedziczyć dzieci (syna/córkę) i wnuki musisz wiedzieć jedną rzecz. Jeżeli dzieci osoby, którą wydziedziczyłeś lub planujesz wydziedziczyć są już dorosłe, możesz je wydziedziczyć w testamencie, jednak musisz wskazać uzasadnione powody dotyczące właśnie ich, a nie ich rodziców. To zachowanie wnuków musi być podstawą do wydziedziczenia, a nie ich rodziców.

Polecam Ci także lekturę wpisu – Czy można wydziedziczyć dziecko. Zawarte tam informacje na pewno będą przydatne nawet wówczas, gdy dzieci wydziedziczonego są już pełnoletnie.

Zachowek dla dzieci wydziedziczonego – rada dla wydziedziczonego

Jeśli Twoje dzieci w chwili śmierci spadkodawcy były małoletnie mogą liczyć na wyższy zachowek, niż ten, który należałby się Tobie. Zatem przed wytoczeniem sprawy o zachowek, w której chcesz podważać wydziedziczenie Cię przez spadkodawcę, zastanów się, czy nie lepiej wystąpić o zapłatę zachowku w imieniu dzieci. Dzięki temu możesz uzyskać wyższą kwotę (więcej: Kto jest uprawniony do wyższego zachowku)

Musisz jednak pamiętać, że dochodzona kwota będzie stanowiła majątek Twoich dzieci, a Tobie – jako opiekunowi prawnemu – będzie przysługiwać jedyne ograniczone prawa do dysponowania tym majątkiem.

Zachowek dla dzieci wydziedziczonego – rada dla pozwanego o zachowek

W wypadku, gdy zostałeś pozwany o zapłatę zachowku dla dzieci wydziedziczonego, Twoją linią obrony może być … podważenie wydziedziczenia!

Metoda przewrotna i w pewnych okolicznościach wymagająca wszczynania osobnego procesu sądowego.

Jednak – w zależności od wielkości spadku – zapłata zachowku w wysokości 1/2 zamiast 2/3 udziału spadkowego może być argumentem do podjęcia dodatkowych starań i poświęcenia dodatkowych kosztów.

Wpis wyszedł krótki, ale mam świadomość, że porusza dosyć skomplikowane zagadnienia. Umówmy się, że nie będę go już bardziej komplikował, a jeśli coś nie jest do końca zrozumiałe po prostu dopytaj w komentarzu.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

4 i pół sposobu na podważenie (obalenie) wydziedziczenia

Wydziedziczenie

Wyjaśniłem już, że wydziedziczenie – ogólnie rzecz biorąc – prowadzi do pozbawienia prawa do zachowku. Jeśli jesteś pierwszy raz na moim blogu, albo jeszcze dokładnie nie wiesz co to jest wydziedziczenie, warto żebyś przeczytał (przeczytała) ten wpis – Wydziedziczenie.

Skoro interesujesz się tematem podważenia (unieważnienia) wydziedziczenia pewnie pomocny okaże się dla Ciebie jeszcze wpis na temat Zachowku.

Pierwszy sposób na obalenie wydziedziczenia – podważenie testamentu

Jak wiesz wydziedziczenie może być dokonane tylko w testamencie. Jeśli zatem uda Ci się podważyć, czy unieważnić testament, który zawiera postanowienie o wydziedziczeniu, to tym samym obalisz samo wydziedziczenie.

Proste prawda? No cóż, łatwiej powiedzieć, niż zrobić.

Podważenie testamentu to temat rzeka, ale jeśli w swojej sprawie widzisz szanse właśnie tutaj, to pewnie zainteresują Cię dwa inne wpisy na moim blogu.

Miłej lektury.

Drugi sposób na podważenie wydziedziczenia – szukanie dziury w całym

Jeśli uważnie przeczytałeś wpis na temat wydziedziczenia wiesz już, że aby wydziedziczenie było skuteczne muszą istnieć określone powody uzasadniające decyzję spadkodawcy.

Po drugie powody te muszą być wskazane w treści testamentu.

Tylko dla przypomnienia podam, że wydziedziczenie jest możliwe jeśli uprawniony do zachowku:
1)wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Jeśli testament jest sporządzony u notariusza, to z reguły (chociaż niestety – albo stety – nie zawsze)  notariusz zadba o to, ażeby postanowienie o wydziedziczeniu zawierało wszystkie formalne elementy, od których zależy jego skuteczność.

Natomiast jeśli testament jest pisemny, albo – jeszcze lepiej – ustny, przyczyn wydziedziczenia może w nim zabraknąć.

Być może spadkodawca jako przyczyny wydziedziczenia wskazał inne zachowania uprawnionego do zachowku, albo też podał przyczynę bardzo ogólną?

W takim wypadku wydziedziczenie jest nieważne.

Przeanalizuj testament pod tym właśnie kątem.

Trzeci sposób na unieważnienie wydziedziczenia

Może spadkodawca prawidłowo sformułował w testamencie postanowienie o wydziedziczeniu, ale to co zarzucił uprawnionemu do zachowku to nieprawda?

Może się tak zdarzyć i zdarza się często.

Jeśli chcesz podważyć wydziedziczenie, to musisz przed sądem udowodnić (przesłuchując świadków, czy też przedstawiając korespondencję ze spadkodawcą), że czynione Ci zarzuty są nieprawdziwe.

Wynik procesu będzie zależał od tego, jak bardzo przekonywujące będą przedstawione przez Ciebie dowody.

Czwarty sposób na podważenie wydziedziczenia

Musisz wykazać, że spadkodawca Ci wybaczył. Ale o tym w następnym wpisie …
Udało mi się Cię zainteresować? Jeśli tak, to nie czekaj, tylko czytaj dalej – Wydziedziczenie, a przebaczenie.

4 i ½ sposób na obalenie wydziedziczenia

A może wcale nie opłaca Ci się podważać wydziedziczenia w testamencie? Wiedziałeś (wiedziałaś) to tym, że czasem wcale nie trzeba niczego podważać, żeby uzyskać zachowek i to znacznie wyższy, niż ten, który by Ci przysługiwał, gdyby wydziedziczenia nie było?

Przeczytaj: Zachowek dla dzieci wydziedziczonego.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Darowizna do majątku wspólnego a zachowek – czyli czy opłaca się dokładnie czytać umowy

Należy zacząć od tego, że uprawniony do zachowku jest zobowiązany zaliczyć na należny mu zachowek wszystkie otrzymane przez niego lub jego wstępnego (np. rodzica) darowizny pochodzące od spadkodawcy.

Patrz również: Jak obliczyć zachowek?

Oznacza to, że jeśli należny uprawnionemu zachowek wynosi 500 000, 00 PLN, a jeszcze za życia spadkodawcy, uprawniony lub jego wstępny otrzymali od niego darowiznę (np. mieszkanie) o wartości 350 000, 00 PLN wówczas kwota możliwego do uzyskania zachowku wynosić będzie 150 000, 00 PLN.

Co ma do tego majątek wspólny małżonków? Ma i to całkiem sporo.

Co do zasady darowizny trafiają do majątku osobistego obdarowanego małżonka. Czyli: jeśli pozostający w związku małżeńskim syn spadkobiercy otrzyma od niego w darowiźnie mieszkanie, to staje się ono składnikiem jego majątku osobistego, a nie majątku wspólnego – małżeńskiego.

„Co do zasady” bo w treści umowy darowizny można wprowadzić odpowiedni zapis (klauzulę), zgodnie z którym przedmiot darowizny trafi do majątku objętego współwłasnością małżeńską.

Wbrew pozorom takie zapisy zdarzają się w umowach darowizny dosyć często.

Znaczenie takiego zapisu jest istotne, a nawet bardzo istotne w kontekście możliwości dochodzenia zachowku, a także jego wysokości.

Jest tak dlatego, że jeśli przedmiot darowizny wchodzi mocą umowy do majątku wspólnego uprawnionego i jego małżonka, na należny uprawnionemu zachowek należy zaliczyć tylko połowę wartości darowizny.

Wracając do powyżej przytoczonego przykładu:

Załóżmy, że zachowek należny uprawnionemu to 500 000, 00 PLN natomiast wartość podarowanego mu mieszkania to 350 000, 00 PLN.

Jeśli przedmiot darowizny trafiłby do jego majątku osobistego, to zachowek, którego uprawniony mógłby dochodzić wynosiłby tylko 150 000, 00 PLN. Tymczasem, gdyby przedmiot darowizny trafił do majątku wspólnego, uprawniony mógłby dochodzić zachowku w kwocie 325 000, 00 PLN (zaliczeniu na poczet zachowku uległa by jedynie kwota o wartości połowy mieszkania, ponieważ nominalnie drugą połowę otrzymałby małżonek spadkobiercy).

Opłaca się dokładnie czytać umowy? 🙂

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Czy muszę płacić zachowek, skoro to niesprawiedliwe? Czyli zachowek a zasady współżycia społecznego

Przepisy umożliwiające żądanie zachowku często wydają się niesprawiedliwe i niesłuszne. W szczególności w przypadku, gdy uprawniony dochodzi tzw. zachowku od darowizny.

Ciężko pogodzić się z tym, że wola spadkodawcy wyrażona w testamencie, czy w zawartej za życia umowie darowizny może zostać podważona właśnie na podstawie przepisów o zachowku.

W pewnych wypadkach poczucie niesprawiedliwości towarzyszące zobowiązanemu do zapłaty zachowku będzie – z prawnego punktu widzenia – uzasadnione i może znaleźć wyraz w tym, że Sąd obniży kwotę zasądzonego zachowku lub nawet całkowicie oddali powództwo o jego zapłatę. Warunkiem wydania takiego wyroku jest wykazanie, że żądanie zapłaty zachowku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Odpowiedź na pytanie, kiedy będziemy mieli do czynienia z takim właśnie wypadkiem wymaga wyjaśnienia dlaczego w ogóle powstała instytucja zachowku.

Otóż przepisy te (obowiązujące w wielu krajach i mające swój rodowód w prawie Starożytnego Rzymu) mają stanowić ochronę dla bliskich więzi rodzinnych istniejących pomiędzy spadkodawcą a uprawnionym do zachowku.

Taka więź pomiędzy tymi osobami (rodzice – dzieci, dziadkowie – wnuki czy małżonkowie między sobą) w poprawnie funkcjonującej rodzinie zasługuje na ochronę. Można przecież zgodzić się z tym, że jesteśmy moralnie odpowiedzialni za zapewnienie egzystencji swoim dzieciom, wnukom, czy małżonkowi na sprawiedliwych zasadach.

Jeśli spadkodawca miał np. dwójkę dzieci, każde z nich powinno liczyć na jakiś udział w spadku. Oczywiście dotyczy to sytuacji, kiedy relacje pomiędzy tymi osobami są co najmniej poprawne.

Właśnie te relacje są kluczowe, jeśli chcemy bronić się przed zachowkiem podnosząc zarzut sprzeczności jego żądania z zasadami współżycia społecznego.

Taka sprzeczność z zasadami współżycia zachodziłaby wówczas, gdyby w świetle zasad lub wartości moralnych, powszechnie, społecznie akceptowanych, żądanie zapłaty należności z tytułu zachowku musiało być ocenione negatywnie.

W praktyce bardzo często dotyczy to sytuacji, w której uprawniony do zachowku nie interesował się spadkodawcą, nie utrzymywał z nim kontaktów, a ciężar utrzymania spadkodawcy, pomocy w chorobie spoczywał na zobowiązanym do zapłaty zachowku.

Z doświadczenia wiem, że takie sytuacje zdarzają się stosunkowo często, a udowodnienie tych okoliczności w toku sprawy sądowej może doprowadzić do zmniejszenia kwoty należnego zachowku, a w skrajnych wypadkach – np. kiedy uprawniony do zachowku był wręcz ciężarem dla spadkodawcy – całkowitego oddalenia powództwa o zapłatę zachowku.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

8 rzeczy, których nie wiedziałeś o zachowku

1. Można wnosić o uzupełnienie zachowku, nawet jeśli w majątku spadkowym nie znajdowało się nic w chwili śmierci spadkodawcy

Więcej dowiesz się czytając: Zachowek a darowizna

2. Darowizny dokonane ponad 10 lat od chwili otwarcia spadku też doliczają się do substratu zachowku, chyba że były zrobione na rzecz osób, które nie dziedziczą lub nie są uprawnione do zachowku.

To wyjaśniłem tutaj: Darowizna po 10 latach a zachowek

3. Przekazanie własności nieruchomości w ramach umowy dożywocia uniemożliwia dochodzenie zachowku w zakresie tej nieruchomości.

Więcej szczegółów tutaj: Umowa dożywocia a zachowek

4. Jeśli otrzymałeś darowiznę mieszkania lub domu, na potrzeby obliczania zachowku ich wartość można obniżyć jeśli jednocześnie dla spadkodawcy ustanowiono służebność mieszkania w tym mieszkaniu lub domu

5. Wydziedziczenie konkretnego spadkobiercy nie uchroni Cię przed koniecznością zapłaty zachowku, jeśli ten spadkobierca ma dzieci, które nie zostały wydziedziczone.

6. Roszczenie o zachowek może zostać odziedziczone, ale tylko wtedy gdy spadkobierca spadkodawcy uprawnionego do zachowku, były uprawniony do zachowku po pierwszym spadkodawcy

O tym pisałem szczegółowo w tym wpisie: Dziedziczenie roszczenia o zachowek

7. Podniesienie w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku zarzutu nieważności testamentu wydłuża termin przedawnienia zachowku

Wszystkiego o przedawnieniu zachowku dowiesz się tutaj: Przedawnienie roszczenia o zachowek

8. Pozew o zachowek możesz wnosić nawet w przypadku, kiedy nie zostało zakończone postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Przyczyny nieważności testamentu

Testament może mieć kilka rodzajów wad, które będą skutkować jego nieważnością. Tymczasem wykazanie nieważności testamentu będzie skutkować jego podważeniem (pisałem o tym: Jak podważyć testament).

Niektóre z wad testamentów można wykryć bardzo łatwo, a podważenie takiego testamentu nie będzie powodować większych trudności. Czasem jednak próba unieważnienia testamentu może wiązać się z koniecznością prowadzenia długiego, skomplikowanego i kosztownego procesu sądowego. O takich przypadkach opowiem w dalszej części wpisu.

Łatwo dostrzegalne wady testamentu

Najbardziej oczywiste wady testamentu to np. sporządzenie testamentu wspólnego (przez więcej niż jednego spadkodawcę), czy brak podpisu pod testamentem własnoręcznym.

Nieważny będzie także testament sporządzony np. jako wydruk tekstu opatrzony podpisem spadkodawcy. W niektórych przypadkach mniejsze wadliwości, jak np. brak daty, mogą mieć wpływ na ważność testamentu.

Bywa jednak przypadki nieco trudniejsze. Wykazanie, że testament nie został sporządzony w całości przez spadkodawcę może wiązać się z koniecznością przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego grafologa.

Na taką okazję dobrze jest dysponować próbkami pisma zmarłego (listy czy kartki świąteczne pisane przez niego własnoręcznie).

Należy też pamiętać, że w czasie swojego życia wytwarzamy wiele dokumentów, które są archiwizowane przez organy państwowe (sporządzamy i podpisujemy deklaracje podatkowe, składamy własnoręcznie podpisany wniosek o wydanie paszportu lub dowodu osobistego).

W razie konieczności można zatem zawnioskować, aby sąd zwrócił się do tych instytucji celem uzyskania materiału porównawczego dla biegłego grafologa.

Wady testamentu, których wykazanie wiąże się z przeprowadzeniem wielu dowodów

Testament może być nieważny (nadawać się do podważenia) także wtedy, gdy został sporządzony:

  1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
  2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
  3. pod wpływem groźby.

Brak świadomości przy sporządzaniu testamentu zachodzi, gdy spadkodawca nie potrafi (ze względu np. na chorobę psychiczną lub bardzo podeszły wiek) kierować swoim postępowaniem. Bywa, że zdiagnozowanie takiego stanu spadkodawcy jest możliwe na podstawie pozostawionej dokumentacji medycznej.

Należy jednak zaznaczyć, że nie każda choroba czy niedyspozycja psychiczna powoduje, że sporządzony testament jest nieważny. Dopiero odpowiednie nasilenie objawów może powodować taki właśnie skutek. Koronnym dowodem w sprawie o podważenie testamentu z tej przyczyny jest zawsze dowód z opinii biegłego sądowego.

Ważne jest to, że odpowiednio przygotować grunt pod przeprowadzenie takiego dowodu. Jest on bowiem przeprowadzany na samym końcu postępowania.

W sytuacji, kiedy dokumentacja medyczna nie jest wystarczająca do wydania opinii biegły będzie analizował zeznania świadków dotyczące zachowań spadkodawcy. Dlatego pierwszym krokiem do podważenia testamentu zawsze powinno być zawnioskowanie o przesłuchanie świadków (rodziny, sąsiadów, znajomych zmarłego), którzy będą mogli opowiedzieć o ich relacjach ze spadkodawcą.

Ważne jest, żeby podczas ich przesłuchania wychwycić detale mogące mieć wpływ na ocenę świadomości spadkodawcy. Problemy z mową, z rozpoznawaniem osób, gubienie wątku w rozmowie, zmienność nastrojów, pobudzenie, otępienie, konfabulacje, innego rodzaju nietypowe zachowania.

Warto również przesłuchać drobiazgowo świadków na okoliczność istniejących relacji rodzinnych. Wszystkie niewytłumaczalne decyzję spadkodawcy będą kluczem do wydania pozytywnej opinii przez biegłego sądowego (np. fakt, że spadkodawca pominął lub wręcz wydziedziczył w testamencie, te spośród dzieci, z którymi miał bardzo dobry kontakt).

Te wszystkie elementy będą brane pod uwagę przez biegłego sądowego.

Podobnie jest w przypadku, kiedy powodem podważenia testamentu jest zarzut, że spadkodawca sporządził testament pod przymusem lub wpływem jednego lub kilku spadkobierców.

Wykazanie, że w chwili sporządzenia testamentu spadkodawca był zmęczony długotrwałą chorobą, cierpiał ból fizyczny, pozostawał uzależniony od osoby, którą powołał do spadku (np. od jej bezpośredniej pomocy) w połączeniu z uwidocznieniem istniejących relacji rodzinnych może doprowadzić sąd do przekonania, że testament został sporządzony pod wpływem przymusu lub nawet groźny.

Są to sprawy bardzo trudne, natomiast z reguły pominięty spadkobierca jest uprawniony do zachowku po zmarłym. Z tej przyczyny część moich Klientów rezygnuje z prób podważania testamentu koncentrując się na sprawie o zachowek.

Dowiedz się więcej: Zachowek

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

7 sposobów na to, żeby nie płacić zachowku

1. Umowa dożywocia

Pierwszy sposób na uniknięcie zapłaty zachowku wyjaśniłem już w poprzednim wpisie (Jak uniknąć zapłaty zachowku?). Jego zastosowanie pozwala na przeniesienie na przyszłego spadkobiercę własności nieruchomości i przez to na wyłączenie jej z zakresu majątku branego pod uwagę przy ustalaniu rozmiaru zachowku.

Istotą tego sposobu jest to, że własność nieruchomości nie jest przenoszona bezpłatnie (na podstawie umowy darowizny), tylko w zamian za opiekę nad przyszłym spadkodawcą (na podstawie umowy dożywocia).

2. Wydziedziczenie

Drugi sposób pozwalający na uniknięcie konieczności zapłaty zachowku to wydziedziczenie.

Wydziedziczyć uprawnionego do zachowku może tylko spadkodawca w treści sporządzonego przez siebie testamentu.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że dla skuteczności wydziedziczenia zachowanie spadkobiercy musi spełniać określone warunki, a nadto przyczyna wydziedziczenia musi być wskazana w testamencie.

Czytaj więcej: Wydziedziczenie

exclamation-29701_640Ważne: W przypadku zachowku należy pamiętać o tym, że wydziedziczenie spadkobiercy w pewnych warunkach spowoduje, że uprawnienie do zachowku przejdzie na jego dzieci.

Co istotne, dzieci uprawnione są do wyższego zachowku, niż osoby pełnoletnie

Czytaj więcej: Kto jest uprawniony do wyższego zachowku

3. Zrzeczenie się dziedziczenia

Zawarcie za życia spadkodawcy umowy o zrzeczenie się dziedziczenia z przyszłym spadkobiercą powoduje, że traci on również uprawnienia do żądania zachowku

Zobacz również: Zrzeczenie się dziedziczenia

Teoretycznie można sobie wyobrazić sytuację, w której przyszyły spadkobierca zrzeka się jedynie należnego mu zachowku. W praktyce takie zrzeczenie może okazać się nieważne (nie ma utartej praktyki sądowej w tym zakresie) dlatego nie zalecam Klientom takiego rozwiązania.

4. Niegodność dziedziczenia

Określone negatywne zachowania spadkobiercy wobec spadkodawcy (np. dopuszczenie się przeciwko niemu przestępstwa) mogą uzasadniać sądowe uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia. Jest to jednoznaczne z utratą przez taką osobę prawa do zachowku.

Zobacz również: Niegodność dziedziczenia.

5. Przedawnienie

Powództwo o zachowek może ulec przedawnieniu. Wówczas sposobem na to, żeby nie płacić zachowku jest podniesienie przed sądem zarzutu przedawnienia.

Dowiedz się więcej: Przedawnienie roszczenia o zachowek

6. Upływ okresu 10 lat od dnia zawarcia umowy darowizny do dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).

Jeśli darowizna, będąca podstawą żądania zachowku, została dokonana na więcej niż 10 lat przed śmiercią spadkodawcy, nie trzeba płacić od niej zachowku. Jest jedno istotne zastrzeżenie: Na upływ tego terminu może powołać się tylko osoba niebędąca spadkobiercą.

Czytaj więcej: Darowizna po 10 latach a zachowek

7. Zasady współżycia społecznego

Kiedy wszystkie powyższe sposoby zawiodą można w toku postępowania sądowego powołać się na to, że danej sytuacji faktycznej zasądzenie zachowku jest po prostu niesłuszne i niesprawiedliwe (tzw. podniesienie zarzutu sprzeczności roszczenia o zachowek z zasadami współżycia społecznego). Istnieje szansa na to, że skuteczna argumentacja spowoduje zasądzenie zachowku w niższej wysokości, niż ta, której domaga się powód.

8. Inne sposoby

Istnieją jeszcze inne możliwości pozwalające na uniknięcie zachowku. Wszystko zależy od konkretnych okoliczności sprawy. Nie przedstawiam ich wszystkich, ponieważ konkurencja też czyta mojego bloga 🙂

Podoba Ci się wpis?
Przeczytaj: Zachowek – podstawowe informacje

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Darowizna po 10 latach a zachowek

Wyjaśniałem już, że na wysokość zachowku mają wpływ także dokonane przez spadkodawcę darowizny.

Przeczytaj: Zasady doliczania darowizn do substratu zachowku

Co więcej, fakt dokonania przez spadkodawcę darowizny powiększa grono osób odpowiedzialnych za zapłatę zachowku lub jego uzupełnienie.

Zapoznaj się z wpisem: Darowizna a zachowek

W kontekście obu tych sytuacji bardzo istotny jest 10 letni termin. Nie jest to jednak tzw. termin przedawnienia roszczenia. Ma on zupełnie inne znaczenie.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że chodzi o upływ czasu pomiędzy datą dokonania darowizny, a datą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).

Zatem już w chwili otwarcia spadku wiadomo, czy termin ten upłynął czy nie. Zatem upływ czasu po otwarciu spadku nie będzie miał znaczenia dla zastosowania rozwiązań, o których zaraz opowiem.

Jeśli darowizna została dokonana na co najmniej 10 lat przed otwarciem spadku, to nie uwzględnia się jej przy ustalaniu wysokości zachowku, a także obdarowany nie ponosi odpowiedzialności za roszczenie o uzupełnienie zachowku.

WAŻNE: Powyższa zasada dotyczy tylko i wyłącznie osób niebędących spadkobiercami spadkodawcy.

Masz wątpliwości? Przeczytaj: Dziedziczenie ustawowe

To ostatnie zastrzeżenie jest bardzo często pomijane. Kilka razy w czasie udzielania porady prawnej zdarzyło mi się, że Klient był bardzo zdenerwowany, ponieważ najczęściej w Internecie czytał, że upływ 10 lat wyłącza jego odpowiedzialność za zachowek (roszczenie o uzupełnienie zachowku).

Prawda jest taka, że wyłącza, ale tylko wobec osób, które nie są spadkobiercami.

Czyli jeśli spadkodawca przekazał jednemu ze swoich synów dom w darowiźnie na 15 lat przed śmiercią (jednocześnie nic nie pozostawiając po sobie w spadku) to drugi z jego synów będzie mógł żądać od brata uzupełnienia zachowku.

Bez znaczenia pozostaje tu upływ 10 letniego terminu, albowiem każdy z synów jest należy do grona spadkobierców spadkodawcy. Tymczasem 10 letni termin nie dotyczy spadkobierców.

WAŻNE: Nie należy mylić upływu tego 10 letniego terminu z terminem przedawnienia zachowku, który obowiązuje we wszystkich sprawach o zachowek bez względu na to, czy rozgrywają się one pomiędzy spadkobiercami czy nie

Przeczytaj: Przedawnienie roszczenia o zachowek.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Darowizna a zachowek

Darowizna za życia a zachowek

Dosyć często występującym i chętnie stosowanym rozwiązaniem, mającym na celu uniknięcie w przyszłości konieczności zapłaty zachowku, jest dokonanie za życia spadkodawcy darowizny wszystkich wartościowych rzeczy wchodzących w skład jego majątku. Najczęściej chodzi o darowiznę mieszkania lub innego rodzaju nieruchomości.
Takie rozwiązanie w kontekście przepisów o zachowku jest całkowicie nieskuteczne.

PrzeczytajJak skutecznie uniknąć zachowku?

Czy i kiedy należy się zachowek od darowizny

Dokonanie darowizny za życia spadkodawcy nie chroni przed roszczeniem o zachowek. W sytuacji, kiedy niemożliwe będzie uzyskanie zachowku od spadkobierców (np. dlatego, że spadek był „pusty”) uprawniony do zachowku będzie mógł wystąpić do obdarowanego z żądaniem tzw. uzupełnienia zachowku.

Można zatem powiedzieć, że zachowek należy się także przy dziedziczeniu ustawowym.

Zasady ustalania wartości roszczenia o uzupełnienie zachowku są takie same, jak te dotyczące obliczania zachowku.

Zapoznaj się z wpisem: Jak obliczyć zachowek

 Roszczenie o uzupełnienie zachowku zależy od spełnienia się następujących warunków:

Przedawnienie zachowku od darowizny

Roszczenie o uzupełnienie zachowku przedawnia się na takich samych zasadach jak możliwość żądania samego zachowku (Przeczytaj: Zachowek przedawnienie)

Należy jednak zaznaczyć, że dosyć istotne znaczenie w kontekście możliwości dochodzenia „zachowku od darowizny” ma upływ czasu pomiędzy datą dokonania darowizny, a datą otwarcia spadku (śmiercią spadkodawcy)
O tym przeczytasz w następnym wpisie (Darowizna po 10 latach a zachowek).

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Dziedziczenie roszczenia o zachowek

Kiedy roszczenie o zachowek może być dziedziczone?

Taka sytuacja występuje, gdy osoba uprawniona do zachowku po zmarłym spadkodawcy umiera przed uzyskaniem jego spłaty. Gdyby chodziło o jakąś inną wierzytelność (np. dot. zwrotu kwoty udzielonej przez zmarłego pożyczki) wówczas sytuacja byłaby prosta. W prawa i obowiązki zmarłego wstępują jego spadkobiercy (ustawowi lub testamentowy).

Przykład:
Osoba A była uprawniony do żądania zwrotu pożyczki, zaś po jej śmierci te uprawnienia przechodzą na jej spadkobierców (np. małżonkę i syna)

W przypadku dziedziczenia zachowku jest inaczej. Wierzytelności o jego zapłatę (lub inaczej: roszczenie o zachowek) jest dziedziczone tylko przez takie osoby, które byłyby uprawnione do żądania zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Przykład:
Osoba A była uprawniona do żądania zachowku po zmarłym Spadkodawcy B, który jest ojcem A. Jeśli osoba A umrze, zanim uzyska kwotę należnego zachowku, to roszczenie będą dziedziczyć tylko te osoby, które są uprawnione do zachowku po Spadkodawcy B. Nawiązując do powyższego przykładu (spadkobiercami są małżonka i syn) tylko syn Osoby A odziedziczy prawo do zachowku po Spadkodawcy B, ponieważ jest jego zstępnym (wnukiem), a zatem jest uprawniony do zachowku po nim. Roszczenie o zapłatę zachowku po B nie będzie dziedziczone przez małżonkę A, ponieważ jej nie przysługiwałby zachowek po B.

Co więcej, jeśli uprawniony do zachowku ma kilku spadkobierców, spośród których jedynie część odziedziczy roszczenie o zachowek, to ta część roszczenia, która nie została odziedziczona wygasa. Uprawnieni do dziedziczenia zachowku nabywają jedynie należną im część roszczenia o zachowek analogiczną do części, jaka przysługuje im w majątku spadkowym.

Kontynuując powyższy przykład:
Po osobie A dziedziczą spadek jej małżonka oraz syn w części po ½. Roszczenie o zachowek po Spadkobiercy B – o czym szczegółowo powyżej – dziedziczy tylko syn Osoby A. Dziedziczy on jedynie ½ roszczenia, która przysługiwała A, bo taki jest jego udział w majątku spadkowym. Pozostała część roszczenia o zachowek, której nie dziedziczy żona A, po prostu wygasa.
Wygaśnięcie roszczenia o zachowek

Może dojść do takiej sytuacji, w której roszczenie o zachowek całkowicie wygaśnie ze względu na brak osób uprawnionych do jego dziedziczenia. ,

Wystarczy, że z powyżej przytoczonego przykładu usuniemy syna Osoby A. Wówczas roszczenie A o zachowek po spadkodawcy B wygaśnie bezpowrotnie z chwilą jego śmierci pomimo tego, że spadek po nim dziedziczy jego małżonka.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której osoba A pozywa o zapłatę zachowku swojego brata i toczy z nim skomplikowany i kosztowny proces sądowy, a po przeprowadzeniu dowodu z opinii wielu biegłych sądowych, a jeszcze przed wydaniem wyroku A umiera. Skoro jedynym spadkobiercą A jest jego małżonka, to sąd musi oddalić pozew o zachowek.
Jak uniknąć wygaśnięcia roszczenia o zachowek?

Do kategorii prawniczych kruczków można zliczyć pomysł polegający na dokonaniu przelewu wierzytelności zachowku na osobę, która nie mogłaby go odziedziczyć. Wówczas roszczenie o zachowek nie wygaśnie ona na skutek śmierci osoby uprawnionej. Trzeba to jednak zrobić za życia osoby uprawnionej do zachowku.

Odwołując się do budowanego już przykładu:
A w toku procesu o zachowek dowiaduje się, że jest nieuleczalnie chory i może nie doczekać końca sprawy sądowej. Wówczas decyduje się na przelew wierzytelności z tytułu zachowku na małżonkę i tym sposobem, nawet po jego śmierci może ona wygrać proces. Żona A nie będzie występować w procesie jako osoba, która odziedziczyła roszczenie o zachowek, ale która stała się wierzycielem na mocy przelewu wierzytelności i tym sposobem wstąpiła w prawa uprawnionego do zachowku.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Top