Jak radzić sobie ze sprawami spadkowymi? - Blog adwokata z Wrocławia
Category

Zachowek

Przedawnienie roszczenia o zachowek

Co to znaczy, że roszczenie jest przedawnione?

Roszczenia majątkowe, w tym także roszczenie o zapłatę zachowku, z upływem czasu ulegają przedawnieniu.

Ważne: Jeśli roszczenie ulegnie przedawnieniu dłużnik może uchylić się od jego spełnienia.

W praktyce uchylenie od zapłaty polega na podniesieniu przed sądem zarzutu przedawnienia. Można to zrobić dopiero, kiedy sprawa o zapłatę zachowku trafi przed sąd. Wystarczy podnieść wtedy zarzut przedawnienia w piśmie procesowym lub ustnie, bezpośrednio na rozprawie sądowej.

To bardzo ważne, żeby wskazać sądowi, że dłużnik podnosi zarzut przedawnienia. Jeśli wierzyciel będzie dochodził roszczenia przedawnionego, a dłużnik nie podniesienie zarzutu przedawnienia, to przegra sprawę.

Sąd nie może sam uwzględnić faktu przedawnienia roszczenia, może to zrobić tylko na zarzut dłużnika

Kiedy przedawnia się roszczenie o zapłatę zachowku?

Termin przedawnienia roszczenia o zapłatę zachowku wynosi 5 lat. Są dwa sposoby liczenia początku tego terminu, w zależności od tego, czy spadkodawca sporządził testament, czy nie.

W przypadku, gdy testamentu nie było, termin przedawnienia należy liczyć od dnia otwarcia spadku (czyli od śmierci spadkodawcy). Zatem – o ile spadkodawca nie sporządził testamentu – po pięciu latach od jego śmierci, zobowiązany do zapłaty zachowku będzie mógł przed sądem podnieść zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia.

W przypadku, gdy spadkodawca sporządził testament, termin pięcioletni liczy się od chwili ogłoszenia testamentu. Ogłoszenia testamentu dokonuje w toku specjalnego postępowania sąd lub notariusz.

Zarzut przedawnienia będzie skuteczny tylko wtedy, jeśli termin przedawnienia upłynie przed wszczęciem sprawy sądowej o zapłatę zachowku. W sytuacji kiedy pięcioletni okres czasu od powyżej wskazanych zdarzeń (otwarcia spadku lub ogłoszenia testamentu) upłynie po wszczęciu postępowania, ale np. przed dniem pierwszej rozprawy, zarzut przedawnienia nie zostanie uwzględniony. Wszczęcie sprawy o zachowek przerywa bieg przedawnienia roszczenia o zachowek.

Co jeszcze przerywa bieg przedawnienia? Czytaj więcej: Przerwanie biegu przedawnienia roszczenia o zachowek.

Wyjątek od 5 letniego terminu przedawnienia

Wyjątek od powyżej wskazanej zasady dotyczy roszczeń o zapłatę zachowku, których termin przedawnienia rozpoczął bieg przed 23 października 2008r. Jeśli spadkobierca nie pozostawił testamentu i zmarł przed dniem 23 października 2008r. roszczenie o zapłatę zachowku przedawniło się po upływie 3 letniego terminu przedawnienia. Taki sam termin przedawnienia będzie dotyczył przypadku, gdy testament został otwarty przed datą 23 października 2008r.

Dlaczego tak?

W dniu 23 października 2011r. zmienił się przepis dotyczący terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę zachowku. Na skutek tej zmiany, termin przedawnienia uległ wydłużeniu z 3 do 5 lat. Zgodnie przepisami przejściowymi roszczenia nieprzedawnione w dniu wejścia w życie nowego przepisu tj. w dniu 23 października 2011r. miały przedawnić się dopiero po upływie 5 lat od chwili otwarcia testamentu lub od chwili śmierci spadkodawcy (w przypadku, gdy testamentu nie było).

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

przedawnienie zachowku

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Dochodzenie roszczenia o zapłatę zachowku

Jak można dochodzić roszczenia o zachowek?

W poprzednim wpisie wyjaśniłem, że roszczenie o zachowek jest roszczeniem pieniężnym (patrz: Zachowek). Pokrzywdzony spadkobierca dysponuje zatem roszczeniem o zapłatę od osoby (osób), powołanych do spadku w testamencie, lub które otrzymały od spadkodawcy darowiznę.

Zadośćuczynienie takiemu żądaniu polega więc na zapłacie na rzecz uprawnionego do zachowku odpowiedniej kwoty pieniężnej.

Podobnie jak w innych sytuacjach kiedy wierzyciel dysponuje roszczeniem pieniężnym zapłata może nastąpić dobrowolnie na podstawie zawartej ugody lub na skutek wytoczonego powództwa przed sądem.

Dobrowolna wypłata zachowku

Moim zdaniem znacznie lepszym rozwiązaniem jest spłata dobrowolna. Oczywiście dotyczy to sytuacji, w której roszczenie jest bezsporne i nieprzedawnione.

Uwaga! Przeczytaj: Przedawnienie roszczenia o zachowek

Warto wówczas sporządzić odpowiedni dokument (ugodę dotyczącą zapłaty zachowku). Takie wyjście jest korzystne dla obu stron. Wyjaśniając to moim Klientom często mówię, że najgorsza ugoda jest lepsza niż najlepszy wyrok.

Dlaczego?

Po pierwsze chodzi o kwestie niemałych opłat sądowych. Dla obu stron zawarcie ugody jest po prostu tańsze.

Po drugie strony, w ramach ugody mogą dopasować wysokość spłat do rzeczywistej sytuacji majątkowej zobowiązanego do zapłaty zachowku. Może to polegać na rozłożeniu zapłaty na odpowiednie raty lub odłożyć jego spłatę (np. do czasu sprzedaży odziedziczonego mieszkania).

Zobacz: Ile wynosi zachowek

Jest to ważne, bo uzyskanie wyroku sądowego zobowiązującego do zapłaty zachowku, to często dopiero połowa drogi do jego faktycznego uzyskania. Z reguły pozostaje jeszcze kwestia jego egzekucji przez komornika, a to dodatkowy czas i dodatkowe koszty.

Bardzo często doradzam moim Klientom właśnie takie – ugodowe – rozwiązanie kwestii zachowku i w ramach negocjacji z przeciwnikiem pomagam doprowadzić do zawarcia stosownej ugody.

O tym jak przygotować ugodę dotyczącą zapłaty zachowku piszę w innym miejscu (zobacz: Ugoda w sprawie zapłaty zachowku)

Sądowe dochodzenie zachowku

Czasem, gdy nie ma woli zawarcia ugody lub jeśli pomiędzy stronami występują pewne elementy sporne (np. wysokość dochodzonego zachowku lub w gdy w grę wchodzi zarzut niezgodności żądania zachowku z zasadami współżycia społecznego) pozostaje droga sądowa.

Roszczenie o zachowek może być dochodzone przed sądem w drodze powództwa o zapłatę zachowku. Należy jednak przypomnieć, że uprawniony do zachowku będzie musiał jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie o zapłatę zachowku uiścić opłatę sądową. W przeciwnym razie Sąd nie zajmie się sprawą.

Przeczytaj: Opłaty sądowe w sprawie o zachowek

Przygotowanie pozwu o zapłatę zachowku wymaga zwykle ustalenia z Klientem wielu istotnych kwestii. Jeśli chcesz uzyskać kilka wskazówek o tym, jak ja przygotowuję się do pisania pozwu o zachowek zapraszam do dalszej lektury bloga – jak napisać pozew o zachowek.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

zachowek
Ważne informacje

Zachowek – informacje podstawowe

Zachowek to uprawnienie, które ma na celu jest ochronę spadkobierców.

Spadkobiercami są osoby blisko spokrewnione ze spadkodawcą tj. dzieci, małżonek, rodzice, wnuki (więcej patrz: dziedziczenie ustawowe). Te osoby najczęściej nabywają majątek spadkowy.

Zdarza się jednak, że spadkodawca chcę, żeby jego majątek przypadł tylko niektórym spośród spadkobierców ustawowych lub nawet komuś, kto wcale by po nim nie dziedziczył.

Osiągnięcie takiego celu jest bardzo proste. Wystarczy, że spadkodawca sporządzi odpowiedni testament. Może też już za życia przekazać komuś w darowiźnie wszystkie wartościowe przedmioty wchodzące w skład jego majątku.

Właśnie takich sytuacji dotyczą przepisy o zachowku. Pokrzywdzony spadkobierca może poszukiwać ochrony na podstawie tych przepisów w przypadku, gdy spadkodawca pozbawił go należnych mu praw do spadku. 

Czego mogę żądać tytułem zachowku?

Uprawniony do zachowku może żądać zapłaty określonej sumy pieniężnej od osób, które zamiast niego uzyskały prawa do spadku.

Tytułem zachowku nie można żądać wydania określonych przedmiotów z majątku spadkowego. Zachowek rekompensuje jedynie ekonomiczny interes pokrzywdzonego spadkobiercy, a nie pozwala na uzyskanie ze spadku konkretnych przedmiotów mających wartość majątkową lub sentymentalną.

Komu przysługuje zachowek?

Zachowek to uprawnienie przysługujące dzieciom i wnukom (ogólnie mówiąc zstępnym), a także rodzicom i małżonkowi spadkodawcy.

Patrz także: Kiedy nie należy się zachowek?

Uprawnienie do zachowku przysługuje tylko tym osobom, które dziedziczyłyby z ustawy po spadkodawcy.

Przykład:
Jeżeli zmarły miał w chwili śmierci dwoje żyjących rodziców,  żonę oraz dzieci, a przed śmiercią wyzbył się majątku bądź też zapisał go w testamencie komuś spoza kręgu spadkobierców (np. konkubinie), to wówczas uprawnienie do żądania zachowku będzie przysługiwało jedynie żonie oraz dzieciom.

Uprawnieniem do żądania zapłaty zachowku nie będzie dysponować żadne z rodziców spadkodawcy, albowiem w takiej konfiguracji żadne z nich nie zostałoby powołane do spadku z ustawy.

Temat jest interesujący?

Czytaj dalej:

Jesteś bardziej zaawansowany? Przeczytaj:

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Top