Dziedziczenie ustawowe, a zachowek

Jestem adwokatem, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii Klisz i Wspólnicy oraz liderem zespołu prawników specjalizujących się w sprawach spadkowych. Do tej pory razem z moim zespołem pomogłem setkom osób w sprawach spadkowych. Wspierałem je przy dopełnianiu formalności związanych z nabyciem spadku. Pomagałem uzyskać prawa do należnego im majątku spadkowego zarówno na salach sądowych jak i przy stole negocjacyjnym.

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Dziedziczenie ustawowe, a zachowek

Instytucja zachowku kojarzona jest przede wszystkim z dziedziczeniem testamentowym. Mam na myśli sytuację, w której spadkodawca dysponuje swoim majątkiem w testamencie w sposób niekorzystny dla jednego lub kilku spadkobierców, a jednocześnie nadmiernie uposaża innych.

Najprostszy przykład będzie wyglądał tak, że spadkodawca cały swój majątek zapisuje na rzecz jednego ze swoich synów, a drugiego pozostawia z niczym.

W takiej sytuacji Sąd stwierdzi w postanowieniu o nabyciu spadku, że powołany w testamencie syn dziedziczy cały majątek spadkowy i ewentualnie pouczy drugiego z synów, że może dochodzić swoich uprawnień w ramach roszczenia o zapłatę zachowku.

Zachowek a darowizna

Nie jest to jednak jedyny przypadek, kiedy można dochodzić kwoty pieniężnej na podstawie przepisów o zachowku. Często nawet zawodowi prawnicy nie zdają sobie sprawy z tego, że zachowku można także dochodzić także w sytuacji, gdy sąd stwierdza nabycie spadku na podstawie ustawy, czyli przy tzw. dziedziczeniu ustawowym.

Trafiłem kiedyś w jednym z popularnych portali internetowych na artykuł napisany przez sędziego orzekającego w sądzie spadkowym, który jednoznacznie wykluczył taką możliwość (na szczęście w porę odkryto jego błąd i wadliwą informację sprostowano). Kilka razy Klienci, którym udzielałem porady prawnej twierdzili, że inny prawnik odradził im dochodzenie zachowku przy dziedziczeniu ustawowym.

Szczerze mówiąc też nie od razu w pełni zrozumiałem znaczenie art. 1000 kodeksu cywilnego, który umożliwia dochodzenia zachowku (a właściwie roszczenia o uzupełnienie zachowku)  od osoby, która otrzymała darowiznę od spadkodawcy. Szczęśliwie dowiedziałem się tego na szkoleniu podczas aplikacji adwokackiej, a nie z uzasadnienia wyroku przegranej sprawy.

Roszczenie o uzupełnienie zachowku

Tego roszczenia można dochodzić w sytuacji, kiedy osobą, która otrzymała darowiznę jest inny spadkobierca lub nawet osoba trzecia.

Takie sytuacje zdarzają się stosunkowo często, gdy sposobem na uniknięcie zapłaty zachowku ma być przekazanie przez spadkodawcę całego swojego majątku przed śmiercią jednemu spadkobiercy w drodze umowy darowizny.

W takim przypadku sąd stwierdzi nabycie spadku przez wszystkich spadkobierców ustawowych, jednak w skład majątku spadkowego nie będzie wchodzić nic wartościowego.

W następnym poście wyjaśnię jak dokładnie działa przepis art. 1000 k.c. i w jaki sposób dochodzić zachowku od darowizny.

pozdrawiam, adwokat Iwo Klisz

Mam nadzieję, że wyjaśniłem Tobie kilka rzeczy. Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko "kliknięcie", a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania :)

Kancelaria Prawa Spadkowego

Wrocław - Poznań - Gdańsk