Jak radzić sobie ze sprawami spadkowymi? - Blog adwokata z Wrocławia

Kancelaria Prawa Spadkowego

Blog adwokata z Wrocławia, specjalisty z zakresu prawa spadkowego
Czy miżna wydziedziczyć małoletnie dziecko

Czy można wydziedziczyć małoletnie dziecko?

Nie ma przepisu, który zakazywałby wydziedziczenia w testamencie małoletnich dzieci czy wnuków (lub dalszych wstępnych).

W zasadzie nie udało mi się odnaleźć ani w literaturze prawa spadkowego, ani w dotychczasowym dorobku orzecznictwa wielu wskazówek na ten temat.

Dlatego moje poniższe uwagi możesz potraktować jedynie jako moje zdanie. Jest ono – tak mi się zdaje – rozsądne i być może powołując się na wskazaną przeze mnie argumentację uda Ci się przekonać sąd do swojej racji.

Przyczyny wydziedziczenia małoletnich dzieci lub wnuków

Musisz przede wszystkim pamiętać o tym, że wydziedziczenie małoletniego bądź jakiegokolwiek innego spadkobiercy będzie skuteczne tylko wówczas, gdy będzie uzasadnione odpowiednimi przyczynami. (Pozostałe warunki formalne wydziedziczenia omówiłem we wpisie: Wydziedziczenie)

Wydziedziczony musi:
1) wbrew woli spadkodawcy postępować uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścić się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełniać względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Popełnienie przestępstwa przez małoletniego jako podstawa wydziedziczenia

Najłatwiej jest mi zacząć od drugiego z wymienionych powodów. Przestępstwa może dopuścić się osoba, która ma co najmniej 17 lat. Wszelkie zachowania osoby, która nie osiągnęła tego wieku – nawet spełniające znamiona czynu zabronionego – nie będą kwalifikowane jako przestępstwo. Zatem wydziedziczenie małoletniego dziecka, które nie ma 17 lat jest na tej podstawie niemożliwe.

Tej interpretacji nie można zastosować wprost do rażącej obrazy czci, ale o tym napiszę w dalszej części.

Inne powody wydziedziczenia małoletnich dzieci czy wnuków

Jeśli chodzi o warunki wskazane w pkt. 1 i 3 powyżej, to w mojej ocenie taki zarzut można postawić osobie, która skończyła 13 lat. Począwszy od tej granicy wiekowej małoletni ponosi zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych, a zatem od ukończenia tego wieku można mówić o tym, że może on ponosić winę za określone zachowania.

Można zatem – wg mnie – sobie wyobrazić sytuację, w której dochodzi do wydziedziczenia małoletniego dziecka czy wnuka, z tego względu, że w wieku 13 rzuca on szkołę i wstępuje do gangu lub innej organizacji kryminalnej gdzie dodatkowo znacznie nadużywa alkoholu lub spożywa narkotyki (zatem postępuje uporczywie wbrew zasadom współżycia społecznego).

Jeśli chodzi o przesłankę uporczywego nie dopełniania obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy, to oprócz wymogu odpowiedniego wieku, należy poczynić jeszcze pewne zastrzeżenia umożliwiające wydziedziczenie małoletniego dziecka.

Moim zdaniem po pierwsze wydziedziczony musi mieć możliwość spełniać ten obowiązek – czyli np. mieszkać w sąsiedztwie w lub w bliskiej odległości od spadkodawcy.

Po drugie spadkodawca musi zabiegać o kontakt z małoletnim. Ciężko bowiem uznać, że to małoletni ma obowiązek naprawiać relacje zerwane przez dorosłych. Dopiero jeśli zachowanie małoletniego – w kontekście zachowania spadkodawcy starającego się ustalić odpowiednie relacje – jest obiektywnie naganne, możne być przyczyną wydziedziczenia.

Rażąca obraza czci

Wracając do przesłanki rażącej obrazy czci, za granicę wieku dopuszczającą wydziedziczenia na tej podstawie uznałbym jednak 17 lat.

Nie bez powodu zastrzeżono, że nie chodzi o zwykłą obrazę czci, lecz o rażący jej przypadek. W mojej ocenie dopiero odpowiednio wysoki stopień świadomości małoletniego może spełniać ten właśnie warunek.

Podsumowanie

Wniosku z moich przemyśleń w tym zakresie są zgodne z uzasadnieniami wyroków sądów, z którymi się dotychczas spotkałem. Dla przykładu w jednym z wyroków sąd w ogóle nie rozważał możliwości wydziedziczenia jedenastolatka i z góry – bez żadnych wyjaśnień – uznał je za niedopuszczalne.

Jeśli masz inne zdanie, albo spotkałeś się z inną interpretacją napisz o tym w komentarzu. Chętnie podyskutuję, a także poszerzę swoją wiedzę.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

Pozostaw komentarz

Top