Jak radzić sobie ze sprawami spadkowymi? - Blog adwokata z Wrocławia

Kancelaria Prawa Spadkowego

Blog adwokata z Wrocławia, specjalisty z zakresu prawa spadkowego
Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia jest rodzajem umowy, która już za życia spadkodawcy pozwala mu na uzyskanie wpływu na to, co i komu przypadnie po nim po jego śmierci.

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia musi być zawarta w obecności notariusza w formie aktu notarialnego. Zawierają ją przyszły spadkodawca z przyszłym spadkobiercą należącym do kręgu spadkobierców ustawowych (patrz: Dziedziczenie ustawowe).

Skutek umowy o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowne zrzeczenie się dziedziczenia wyłącza od dziedziczenia spadkobiercę będącego stroną tej umowy. Taką osobę traktuje się tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku (zmarła przed spadkodawcą).

Dotyczy to tylko dziedziczenia ustawowego. Jeśli zatem po zawarciu umowy spadkodawca sporządza testament, w którym powołuje do spadku osobę zrzekającą się dziedziczenia, to nabywa ona spadek jako spadkobierca testamentowy.

Uwaga: Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia wyłącza do dziedziczenia także zstępnych zrzekającego się spadkobiercy (dzieci, wnuki itd.). Dopiero zawarcie w umowie odpowiedniego postanowienia wyłącza ten skutek.

Dopóki spadkodawca żyje istnieje możliwość cofnięcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia. Wymaga to podpisania kolejnej umowy również w formie aktu notarialnego, w której strony uchylają poprzednio zawartą umowy.

Zrzeczenie się dziedziczenia a zachowek

Wyeliminowanie w całości osoby z kręgu spadkobierców ustawowych jest trudnym zdaniem. Nawet powołanie do spadku innych osób na mocy testamentu nie wyłącza przecież roszczenia o zachowek. Dopiero wydziedziczenie daje taką możliwość, jednak żeby było ono skuteczne muszą zachodzić odpowiednie warunki.

Tymczasem zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia skutecznie pozbawia spadkobiercy prawa do zachowku. Problematyczne może być to, że na podpisanie umowy muszą wyrazić zgodę obie strony. Jednak spadkodawca może wpłynąć na decyzję spadkobiercy przekazując mu „w zamian” określoną część majątku w drodze darowizny. Dzięki temu ma większy wpływ na to, jak zostanie podzielony jego majątek po jego śmierci.

Przykład:

Spadkodawca w testamencie zapisał cały swój majątek na rzecz jednego ze swoich synów. Z drugim podpisał umowę o zrzeczenie się dziedziczenia i jednocześnie przekazał mu w darowiźnie jedną ze swoich nieruchomości. Dzięki temu syn, który zrzekł się dziedziczenia nie będzie mógł wystąpić o zachowek do brata, który został powołany do spadku w testamencie.

Zrzeczenie się dziedziczenia a odrzucenie spadku

Zrzeczenie się dziedziczenia często mylone jest z odrzuceniem spadku. To duży błąd, ponieważ są to dwie zupełnie inne instytucje prawa spadkowego.

Po pierwsze umowa o zrzeczenie się dziedziczenia może zostać zawarta tylko za życia spadkodawcy, tymczasem odrzucenie spadku może nastąpić dopiero po jego śmierci.

Po drugie odrzucenie spadku powoduje, że uprawnienia do dziedziczenia przechodzą na zstępnych spadkobiercy, który odrzucił spadek. Tym czasem zrzeczenie się dziedziczenia – co do zasady – wyłącza od dziedziczenia także zstępnych spadkodawcy.

pozdrawiam
adwokat Iwo Klisz
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania 🙂

kancelaria-prawa-spadkowego1

Potrzebujesz pomocy adwokata w sprawie spadkowej?
Podaj numer telefonu – oddzwonię

Wyślij numer

2 Odpowiedzi

  1. Jacek

    Czy umowa o zrzeczenie się dziedziczenia dalej obowiązuje, gdy po jej podpisaniu umiera jako pierwszy spadkobierca, a dopiero po nim spadkodawca?
    Chodzi mi o to, czy w takim przypadku zstępni spadkobiercy nie dziedziczą po spadkodawcy.

    1. Iwo Klisz

      Bardzo ciekawy problem. Szczerze mówiąc nie spotkałem się dotychczas z taką sytuacją, ale pierwsza myśl jest taka, że jak najbardziej umowa obowiązuje. Nie sprawdzałem co na to orzecznictwo i doktryna, więc na 100% nie powiem.

Pozostaw komentarz

Top