Jaka jest opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?

Ile dokładnie zapłacisz na start? Rozbijamy koszty

Wielu moich Klientów, przychodząc do kancelarii, obawia się, że koszty sądowe „zjedzą” wartość spadku. Mają w głowie historie o drogich sprawach rozwodowych czy gospodarczych, gdzie opłaty liczy się w procentach od wartości sporu. Mam dla Ciebie dobrą wiadomość: w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku ustawodawca potraktował nas łagodnie.

W 2026 roku zasady są jasne i – co rzadkie w prawie – proste. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mamy tu do czynienia z tzw. opłatą stałą.

Rachunek jest prosty:

• 100 zł – opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
• 5 zł – opłata za wpis do Rejestru Spadkowego (płatna po uprawomocnieniu się orzeczenia, ale sądy często proszą o nią już na starcie lub pobierają z zaliczki).

Łącznie daje to kwotę 105 zł. Tyle musisz przelać na konto sądu lub zapłacić w kasie, by sędzia w ogóle pochylił się nad Twoim pismem.

Jak technicznie wnieść opłatę, żeby sąd nie zwrócił wniosku?

Większość osób boi się formalizmu. „Co jeśli źle zatytułuję przelew?”. Spokojnie, sądy są coraz bardziej nowoczesne (nawet jeśli ich budynki na to nie wskazują). Masz trzy główne drogi:

1. E-znaki (najwygodniej): Wchodzisz na portal opłat sądowych (oplaty.ms.gov.pl), kupujesz znak na kwotę 100 zł, drukujesz go i naklejasz na pierwszą stronę wniosku. To działa jak znaczek pocztowy. Sąd go skanuje i widzi, że zapłacono.
2. Przelew tradycyjny: Wchodzisz na stronę internetową konkretnego sądu rejonowego (tego, do którego składasz pismo), szukasz zakładki „konto dochodów budżetowych” i robisz przelew. Ważne: Wydrukuj potwierdzenie przelewu i dołącz je do wniosku!
3. Kasa w sądzie: Metoda dla tradycjonalistów. Idziesz do okienka, płacisz gotówką lub kartą, dostajesz kwitek i dołączasz go do pisma.

Jeśli zastanawiasz się, jak w ogóle skonstruować pismo, aby sąd je przyjął, przygotowałem dla Ciebie osobny poradnik, w którym znajdziesz wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Pamiętaj, że nawet najlepiej opłacony wniosek zostanie odrzucony, jeśli będzie zawierał błędy formalne.

O czym nikt nie mówi: Koszty ukryte w procedurze

105 zł to wersja optymistyczna, zakładająca, że wszystko idzie gładko. Jednak jako adwokat widzę sprawy, które zaczynają się prosto, a kończą skomplikowanym postępowaniem dowodowym. Gdzie mogą uciekać pieniądze?

1. Odpisy aktów stanu cywilnego (22 zł / 33 zł)

Do wniosku MUSISZ dołączyć oryginały aktów. Akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia (lub małżeństwa) spadkobierców. Jeśli nie masz ich w szufladzie, Urząd Stanu Cywilnego pobierze opłatę skarbową (22 zł za odpis skrócony, 33 zł za zupełny). Przy dużej rodzinie może się uzbierać kilkaset złotych.

2. Poszukiwanie testamentu (ok. 20-30 zł)

Sąd zapyta (i sprawdzi w systemie), czy nie został zarejestrowany testament. Jeśli zlecisz notariuszowi sprawdzenie w NORT (Notarialny Rejestr Testamentów), to też drobny, ale jednak koszt.

3. Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu (nawet kilkaset złotych)

To jest pułapka. Jeśli jeden ze spadkobierców wyjechał za granicę 20 lat temu i nie masz z nim kontaktu, sąd nie ruszy z miejsca bez ustanowienia dla niego kuratora. Zaliczka na kuratora (zazwyczaj radcę prawnego lub adwokata) to koszt rzędu kilkuset złotych, który na początku ponosi wnioskodawca.

Sąd (105 zł) vs. Notariusz (??? zł) – co się opłaca?

Często słyszę pytanie: „Panie Mecenasie, po co mam iść do sądu i czekać pół roku, skoro notariusz zrobi to od ręki?”. To prawda, notariusz jest szybszy. Ale czy tańszy? Policzmy.

U notariusza nie płacisz „opłaty sądowej”, ale taksę notarialną za sporządzenie Aktu Poświadczenia Dziedziczenia (APD). Na rok 2026 maksymalne stawki wyglądają zazwyczaj tak:

• Protokół dziedziczenia: 100 zł + 23% VAT.
• Sporządzenie aktu poświadczenia: 50 zł + 23% VAT.
• Rejestracja w systemie: 5 zł.
• Wypisy aktu (każdy spadkobierca chce oryginał): ok. 6 zł za stronę + VAT.

Realnie wizyta u notariusza zamknie się w kwocie ok. 250–400 zł (w zależności od liczby wypisów i stopnia skomplikowania).

Jeśli zależy Ci na czasie, polecam stwierdzenie nabycia spadku u notariusza. Jeśli jednak w rodzinie jest konflikt lub nie wszyscy mogą się stawić w jednym miejscu i czasie – sąd jest jedyną drogą.

Czy opłaca się brać adwokata do sprawy za 100 zł?

To pytanie, na które musisz odpowiedzieć sobie szczerze. Jeśli sprawa jest czysta (jeden spadkobierca, brak długów, brak testamentu) – poradzisz sobie sam, ewentualnie posiłkując się jednorazową poradą prawną.

Jednak opłata sądowa (100 zł) jest myląca. Ona sugeruje, że sprawa jest błaha. Tymczasem błąd na etapie stwierdzenia nabycia spadku (np. pominięcie kogoś, złe zaliczenie darowizn przy dziale spadku, nierozpoznanie wagi innych kosztów związanych z zachowkiem) może mścić się latami.

Brak pieniędzy na opłatę – co zrobić?

Na koniec ważna kwestia. 100 zł to dla wielu osób kwota symboliczna, ale dla kogoś, kto został bez środków do życia po śmierci żywiciela rodziny, może być barierą.

Pamiętaj, że zawsze możesz złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Musisz wtedy wypełnić szczegółowy formularz o stanie majątkowym. Jeśli sąd uzna, że nie jesteś w stanie ponieść opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny – zwolni Cię z tych 100 zł. Nie wstydź się korzystać z tego prawa, jeśli Twoja sytuacja jest trudna.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o koszty sądowe