adwokat Iwo Klisz

Jestem adwokatem, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii Klisz i Wspólnicy oraz liderem zespołu prawników specjalizujących się w sprawach spadkowych. Do tej pory razem z moim zespołem pomogłem setkom osób w sprawach spadkowych. Wspierałem je przy dopełnianiu formalności związanych z nabyciem spadku. Pomagałem uzyskać prawa do należnego im majątku spadkowego zarówno na salach sądowych jak i przy stole negocjacyjnym.

Biuro we Wrocławiu
ul. Joachima Lelewela 23/7
tel. 697 945 000

Biuro w Katowicach
ul. Sobieskiego 27/30
tel. 717 405 000

Biuro w Poznaniu
ul. Bóżnicza 1/14
tel. 669 452 900

Biuro w Gdańsku
ul. Kartuska 31c/1
tel. 669 221 900

Biuro w Warszawie
ul. Zamieniecka 62/64
tel. 695 560 425

Biuro w Krakowie
(w przygotowaniu)
tel. 695 560 425

Biuro w Bydgoszczy
(w przygotowaniu)
tel. 695 560 425

strona www: Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Myślisz o planowaniu spadkowym?

Obejrzyj moje mini szkolenie na YOUTUBE!

spadek, stwierdzenie nabycia spadku, zachowek, dział spadku

Najnowsze wpisy

Dział spadku – czyli jak podzielić majątek spadkowy?

Dział spadku

Na czym polega dział spadku?

Dział spadku to rodzaj sprawy prowadzonej przed sądem. Przedmiotem działu spadku jest doprowadzenie do podziału spadku (majątku spadkowego) i rozdysponowanie pomiędzy każdego ze spadkobierców wchodzących w skład spadku rzeczy lub praw, a także wyrównanie ich wartości poprzez spłaty i dopłaty.

Można też powiedzieć, że dział spadku (sądowy albo umowny dział spadku) to kolejny krok w celu pełnego uregulowania formalności spadkowych.

Pisałem o tym, że w wydając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku sąd jedyne wskazuje kto jest spadkobiercą, a zatem potwierdza jedynie nabycie spadku.

W drugiej kolejności określa jedynie jaki udział w majątku spadkowym przypada na rzecz konkretnych spadkobierców (oczywiście, jeżeli jest kilku spadkobierców dziedziczących w częściach ułamkowych). Udział ten określony jest ułamkiem wskazanym w treści postanowienia wydanego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku –

„… spadek dziedziczą syn A.D i córka H.Z. po ½ części…”

Ułamek wskazany przez sąd określa części spadku jakie na mocy orzeczenia sądu odziedziczył konkretny spadkobierca w całym majątku spadkowym, a nie w konkretnych przedmiotach.

W szczególności nie wskazuje, które przedmioty przypadają poszczególnym spadkobiercom. Co więcej sąd w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku nie bada wartości spadku (co do zasady), ani nie interesuje się tym, czy cały spadek obciążają długi spadkowe.

Oznacza to, że nawet prawa podzielne nie ulegają podziałowi wg. określonego ułamka (w częściach ułamkowych). Zatem jeśli w skład spadku wchodziło prawo własności nieruchomości oraz gotówka w kwocie 99 tysięcy PLN, to każdy spadkobierca ma prawo 1/3 całości tego majątku – jest to tzw. wspólność majątku spadkowego.

Więc spadkobierca nie może – bez zgody pozostałych spadkobierców – wypłacić sobie gotówkę w kwocie 33 tysięcy PLN, uznając, że to jest jego część. Jednak bardzo często spotykam się z sytuacją, w której banki nie respektują tego przepisu.

Kiedy możemy dokonać działu spadku?

Żeby zadecydować, które z przedmiotów należących do spadku staną się własnością konkretnego spadkobiercy konieczne jest przeprowadzenie działu spadku.

Dopiero w dziale spadku dochodzi do podziału spadku, a określone przedmioty stają się wyłączną własnością poszczególnych spadkobierców. Do czasu działu spadku majątek spadkowy stanowi jedną całość, zaś dopiero po przeprowadzeniu działu następuje pomieszanie majątku osobistego spadkobierców z odziedziczonym przez nich majątkiem spadkowym.

Czy dokonanie działu spadku jest obowiązkiem?

Przepis prawa nie nakłada na współspadkobierców obowiązku dokonania działu spadku, ani nie zastrzega w tym zakresie żadnego terminu. Dział spadku może zostać zatem dokonany długo po śmierci spadkodawcy.

Przeczytaj:

Brak dokonania działu spadku będzie skutkować tym, że przedmioty majątkowe należące do spadku będą – nawet pomimo upływu długiego okresu czasu od śmierci spadkodawcy – traktowane jako majątek spadkowy, a przez to zarząd tym majątkiem oraz np. sprzedaż jego określonych składników będzie podlegać pewnym ograniczeniom.

Musisz zdawać sobie sprawę z tego, że mimo wszystko czynnik czasu ma znaczenie. Stan spadku ustala się według chwili otwarcia spadku, jego zaś wartość – według cen z chwili dokonania działu. Oznacza to, że niektóre przedmioty wchodzące w do spadku będą to wartość tracić (np. samochody, gotówka).

Jak spadkobiercy ponoszą koszty utrzymania spadku?

Niezależnie od tego kiedy sąd wyda postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku, spadkobiercy nabywają spadek już z chwilą otwarcia spadku (czyli chwilą śmierci spadkodawcy). Już od tego momentu są zobowiązani ponosić koszty utrzymania majątku spadkowego (w szczególności czynsz, podatek od nieruchomości, OC samochodu itp.)

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku a dział spadku

Nie możesz przystąpić do działu spadku, jeżeli uprzednio sąd nie przeprowadzi postępowania o stwierdzenie nabycia spadku lub nie zostanie sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (chodzi akt notarialny poświadczający dziedziczenie – więcej na ten temat TUTAJ).

Nie da się tego etapu przeskoczyć.

Jednak ważna informacja dla Ciebie: możesz wnieść o stwierdzenie nabycia spadku oraz o dział spadku łącznie, w jednym piśmie.

Wprawdzie sprawa sądowa i tak będzie miała charakter dwuetapowy, ale organizacyjnie na pewno przyspieszy to kompleksowe załatwianie spraw spadkowych. W pierwszej kolejności są wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, następnie będziecie musieli poczekać na jego uprawomocnienie się. Dopiero gdy postanowienie stanie się prawomocne, będzie można zająć się działem spadku i wyznaczyć kolejną rozprawę.

Jak można przeprowadzić dział spadku?

Jak załatwić dział spadku?

Zasadniczo są dwa sposoby na to, żeby dokonać podziału spadku:

  1. możemy doprowadzić tzw. umownego działu spadku czyli na mocy umowy zawartej pomiędzy wszystkimi spadkobiercami.
  2. w przypadku, kiedy spadkobiercy nie są w stanie dojść do porozumienia, można przeprowadzić sądowy dział spadku (postępowanie sądowe na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców).

Umowa o dział spadku

Rozwiązanie polubowne jest zdecydowanie najszybsze i najtańsze. Jednak dla swojej skuteczności wymaga porozumienia pomiędzy wszystkimi spadkobiercami. Co ważne musi ono obejmować sposób podziału oraz wartość spadku.

Zawarcie umowy o dział spadku jest możliwe w każdej formie (czyli pisemnie, a nawet ustnie).

Kiedy dział spadku u notariusza?

Forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi jest wymagana w przypadku, gdy podział spadku dokonywany jest wraz ze zniesieniem współwłasności przedsiębiorstwa.

Natomiast jeżeli w skład przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego.

Taka sama forma umowy jest potrzeba, gdy do spadku należy nieruchomość, a umowny podział spadku ma na celu zniesienie współwłasności tej nieruchomości.

Ile bierze notariusz za podział spadku? W wypadku przeprowadzenia działu spadku u notariusza ponosisz koszt taksy notarialnej (wynagrodzenia notariusza) oraz koszty wypisów aktu notarialnego.

Sądowy dział spadku

W przypadku postępowania sądowego nie jest konieczna zgoda pomiędzy spadkobiercami. Sąd będzie musiał rozpocząć sprawę na żądanie choćby jednego z Was. Co ciekawe wniosek o sądowy dział spadku może także złożyć wierzyciel spadkobiercy.

Wniosek o dział spadku

Jak się zabrać za sporządzenie wniosku o dział spadku?

We wniosku o sądowy dział spadku należy powołać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia oraz spis inwentarza. Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu.

Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o dział spadku?

W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, w sprawie o dział spadku należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy. Wystarczy wydruk elektronicznej księgi wieczystej, albo akt notarialny, z którego wynika prawo własności spadkodawcy.

Najważniejsze we wniosku o dział spadku jest jednak Twoje stanowisko: w jaki sposób chcesz dokonać działu, jakie przedmioty chcesz przejąć na własność i czy jesteś w stanie dokonać spłat, albo od kogo Ty ich oczekujesz

Twoje stanowisko oraz stanowisko innych spadkobierców nie muszą być rozbieżne. Można wydać postanowienie działowe na podstawie zgodnego wniosku uczestników. Opłata od takiego wniosku będzie o kilkaset złotych niższa. W zależności od tego, czy postępowanie oprócz działu spadku będzie dotyczyło również zniesienia współwłasności oraz czy wniosek będzie zawierał zgodny projekt podziału, opłata może wynosić 1000 zł, 600 zł lub 300 zł.

W braku podstaw do wydania postanowienia działowego na podstawie zgodnego wniosku uczestników, sąd przeprowadza stosunkowo rozbudowane postępowanie, którego przebieg w dużej mierze zależy od składu majątku spadkowego i oczekiwań każdej ze stron.

Jaki sąd rozpoznaje wniosek o dział spadku?

Wniosek o sądowy dział spadku należy złożyć do tzw. sądu spadku. Jest sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje wyjątek od tej reguły. Zgodnie z przepisami na żądanie uczestnika działu spadku, zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie, sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, albo sądowi rejonowemu, w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy.

Przeczytaj też:

To duże udogodnienie w sytuacji, gdy spadkodawca mieszkał na drugim końcu Polski i spadkobiercy woleliby uniknąć podróży krajoznawczych. To ma znaczenie także dla kosztów postępowania. Warto pamiętać, że w toku postępowania działowego często powstaje potrzeba wyceny nieruchomości, a jeżeli do spadku należy przedsiębiorstwo również konieczne jest oszacowanie jego wartości. Koszt pracy biegłego będzie wyższy, jeżeli będzie zmuszony do kursowania na trasie sąd – miejsce położenia nieruchomości.

Jak wygląda postępowanie sądowe dotyczące działu spadku?

Jak wygląda sprawa spadkowa w sądzie?

Po wysłuchaniu stanowiska stron, sąd będzie dążył do oszacowania wartości majątku spadkowego i wyważenia interesów poszczególnych uczestników. To nie jest łatwe zadanie, zwłaszcza jeżeli uczestników jest kilkunastu lub kilkudziesięciu i każdy z nich chciałby czegoś innego.

Z proceduralnego punktu widzenia w postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów.

To ważne, byś zapamiętał, że sprawa o dział spadku rozstrzygana jest kompleksowo. Sąd będzie tutaj przesądzał o nakładach, o ewentualnym zasiedzeniu, o pożytkach i o wszystkim innym, co ściśle wiąże się z majątkiem.

Warto wspomnieć jeszcze o dwóch rzeczach:

Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, co w praktyce powoduje, że przebieg postępowania w jednym i drugim przypadku jest bardzo zbliżony. Dział spadku obejmuje jednak kompleksowo wszystkie prawa majątkowe wchodzące w skład spadku, natomiast zniesienie współwłasności dotyczy jedynie udziałów w konkretnej rzeczy.

Po drugie dobrze wiedzieć, że istnieje coś takiego jak postanowienie wstępne, które sąd wydaje w razie sporu o istnienie uprawnienia do żądania działu spadku, jak również w razie sporu między współspadkobiercami o to, czy pewien przedmiot należy do spadku, czy nie. Postanowienie wstępne nie kończy postępowania, ale rozstrzyga ważne kwestie od których zależy dalszy przebieg sprawy. Pamiętaj jednak, że w niektórych – bardzo wyjątkowych – przypadkach sąd może wydać postanowienie o częściowym dziale spadku.

Gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość…

…musisz liczyć się z tym, że jeśli nie dojdziecie do porozumienia, najprawdopodobniej w spawie zostanie przeprowadzony dowód z opinii biegłego, który zależnie od Waszych żądań i okoliczności wyceni wartość nieruchomości, albo zaproponuje sposób jej podziału.

Możecie tego uniknąć, jeżeli spróbujecie porozumieć się co do sposobu działu spadku poza salą sądową.

Zachęcam Cię do zawarcia umowy o dział spadku.

Nic nie stoi na przeszkodzie, nawet w trakcie sądowego działu spadku zawrzeć umowę o dokonanie działu spadku. Umowny dział spadku może dotyczyć całego spadku, albo zostać ograniczony tylko do niektórych składników majątku spadkowego. Teoretycznie w również przed sądem można przeprowadzić tzw. częściowy dział spadku, ale jest to znacznie trudniejsze, niż w ramach ugody pomiędzy spadkobiercami.

Pamiętaj, że umowa o dział spadku może być sporządzona w dowolnej formie. W praktyce jednak strony częściej decydują się na dokonanie działu w formie aktu notarialnego, a następnie przedstawiają go w sądzie, który wówczas kończy sprawę.

Więcej na ten temat przeczytasz tutaj:

Dział spadku dla zaawansowanych – czyli problemy, o których trudno znaleźć informacje w internecie.

Prowadząc sprawę po podział majątku spadkowego (tj. o dział spadku) możesz trafić na pewne problematyczne kwestie. Tak naprawdę tylko najbardziej doświadczeni doradcy zdają sobie sprawę z ich istnienia. W tym miejscu chciałem Ci tylko te kwestie zasygnalizować, a szersze wyjaśnienie zamieściłem w osobnym artykule.

Podział majątku spadkowego a darowizny

Czy wiedziałeś o tym, że w na sposób podziału majątku spadkowego mają wpływ darowizny otrzymane od spadkodawcy? W niektórych przypadkach osoba, która taką darowiznę otrzymała za jego życia, może być zupełnie wyłączona z możliwości uczestniczenia w podziale majątku spadkowego mimo, że postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia ustalił udział tej osoby w majątku spadkowym. Więcej na ten temat przeczytasz tutaj: Scheda spadkowa

Zasiedzenie nieruchomości wchodzącej do spadku?

Wiesz, że jeśli zbyt długo zwlekasz z podziałem majątku po śmierci spadkodawcy, to Twój przeciwnik może bronić się podnosząc zarzut zasiedzenia nieruchomości wchodzącej do spadku. A może sam możesz bronić się w ten sp0sób? Tutaj wyjaśnię Ci, jak można to zrobić – Zasiedzenie nieruchomości wchodzącej w skład spadku.

Długi spadkodawcy i innych spadkobierców

Zastanawiałeś się czasem, czym ryzykujesz, kiedy Twój współspadkobierca (Twój przeciwnik w sprawie o dział spadku) ma długi? Wiedziałeś, że możesz stracić przez to prawie cały spadek? Poczytaj tutaj: Dział spadku, a skarga pauliańska.

Czy dokonując działu spadku można podzielić długi spadkowe? Nie za bardzo …. Dział spadku, a długi spadkowe

 

JAK MOGĘ TOBIE POMÓC?

adwokat poznań prawo spadkowe

Administratorem Twoich danych osobowych jest Iwo Klisz Kancelaria Adwokacka. Więcej informacji o danych osobowych znajdziesz w linku

Kancelaria Prawa Spadkowego

prawo spadkowe

Prawo spadkowe na You Tube!

Zapraszam Cię na kanał prowadzony przez moją małżonkę radcę prawnego Annę Klisz

POBIERZ DARMOWEGO EBOOKA: ZACHOWEK WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ

Każdy z nas intuicyjnie wie, czym jest zachowek i kiedy się należy. Jednakże w rzeczywistości jest to skomplikowana instytucja prawa spadkowego. W zależności od wielu czynników, jego wysokość może być bardzo różna. Co więcej, istnieje wiele sytuacji, w których żądanie zachowku nie jest dopuszczalne.

W ebooku odpowiadamy na następujące pytania:

    • Kiedy i komu przysługuje zachowek?
    • Kiedy można go dochodzić?
    • Ile wynosi zachowek?

Dodatkowo w e-booku: zachowek a testament, darowizna i zapis windykacyjny.