fbpx

Zachowek – informacje podstawowe

Jestem adwokatem, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii Klisz i Wspólnicy oraz liderem zespołu prawników specjalizujących się w sprawach spadkowych. Do tej pory razem z moim zespołem pomogłem setkom osób w sprawach spadkowych. Wspierałem je przy dopełnianiu formalności związanych z nabyciem spadku. Pomagałem uzyskać prawa do należnego im majątku spadkowego zarówno na salach sądowych jak i przy stole negocjacyjnym.

Zachowek – informacje podstawowe

Zachowek – czy wystarczy 3 minuty, żeby dowiedzieć się wszystkiego o zachowku?

Zachowek jest jedną z bardzo ciekawych instytucji prawa spadkowego. Z pozoru wydaje się, że przepisy o zachowku są proste, ale im bardziej szczegółowo zaczyna się analizować konkretną sytuację, tym rezultaty stają się bardziej niespodziewane.

Instytucja zachowku zafascynowała mnie do tego stopnia, że uczyniłem z niej przewodni temat mojego eksperckiego bloga prawniczego.

Tego bloga, na którym teraz jesteś.

Mam nadzieję, że zostaniesz tu przez chwilę, bo przygotowałem kilkadziesiąt różnych artykułów na temat zachowku. Uwierz mi, że nie mam żadnych problemów ze znajdywaniem inspiracji na kolejne teksty. Gdyby zachowek był taki prosty, to chyba nie miałbym aż tyle do pisania, jak sądzisz? 🙂

Jestem adwokatem, który od lat specjalizuje się w prawie spadkowym. To o czym piszę na tym blogu to moje osobiste doświadczenia zdobywane latami na salach rozpraw, w czasie rozmów z Klientami lub negocjacji z ich przeciwnikami, a nie streszczenia książek prawniczych. Dlatego mam nadzieję, że znajdziesz tu sporo informacji, które efektywnie pomogą Ci rozwiązać problemy z zachowkiem.

Piszę tutaj o tym jak skutecznie dochodzić zapłaty zachowku, a także jak uniknąć jego zapłaty. Dlaczego pomagam uprawnionym i zobowiązanym do zapłaty zachowku?

Prawo to sztuka czynienia dobra i sprawiedliwości. Im lepiej Ci je wytłumaczę, tym większe szanse, że Twoja sprawa zakończy się w ten właśnie sposób.

Wracając do postawionego we wstępie pytania, czyli czy trzy minuty wystarczą, żeby dowiedzieć się wszystkiego o zachowku? Wszystkiego na pewno nie, ale podstawy wyjaśnię Ci nawet szybciej. Wystarczy, że doczytasz to końca ten artykuł.

Jeśli będziesz chciał przeczytać więcej informacji na temat zachowku możesz kliknąć w SPIS TREŚCI. Co więcej w każdym artykule starałem się zawrzeć odnośniki do innych tekstów, które pogłębiają niektóre zagadnienia. Wystarczy, że klikniesz w niebieski tekst, a zostaniesz przeniesiony do innego ciekawego artykułu.

Przyjemnej lektury – adwokat Iwo Klisz.

Co to jest zachowek?

Zachowek to uprawnienie, które ma na celu ochronę najbliższych osób dla spadkodawcy. Chodzi przy tym o formalne więzy pokrewieństwa, a nie bliskość w znaczeniu faktycznym. Najczęściej bowiem to ta osoba, która w rzeczywistości była najbliżej ze spadkodawcą otrzymuje od niego majątek. Jeśli przy tym spadkobierca pomija niektóre lub wszystkie osoby spośród formalnie jemu najbliższych, pojawia się ZACHOWEK.

Osobami, które są blisko spokrewnione ze spadkodawcą  są dzieci (wnuki, prawnuki itd.), małżonek oraz rodzice. Te osoby najczęściej nabywają majątek spadkowy i to one są również uprawnione do zachowku. Jeśli zatem nie jesteś dzieckiem, małżonkiem lub rodzicem spadkobiercy, to raczej nie będziesz mógł domagać się zapłaty zachowku. Co najwyżej może pojawić się sytuacja, że taki zachowek zapłacisz.

Patrz także: Kiedy nie należy się zachowek?

Pamiętaj także o tym, że uprawnienie do zachowku przysługuje tylko tym osobom, które w konkretnym przypadku dziedziczyłyby z ustawy po spadkodawcy.

Czytaj również: Dziedziczenie ustawowe

Przykład:
Jeżeli zmarły miał w chwili śmierci dwoje żyjących rodziców,  żonę oraz dzieci, a przed śmiercią wyzbył się majątku bądź też zapisał go w testamencie komuś spoza kręgu spadkobierców (np. konkubinie), to wówczas uprawnienie do żądania zachowku będzie przysługiwało jedynie żonie oraz dzieciom.

Uprawnieniem do żądania zapłaty zachowku nie będzie dysponować żadne z rodziców spadkodawcy, albowiem w takiej konfiguracji żadne z nich nie zostałoby powołane do spadku z ustawy.

Kiedy pojawia się możliwość żądania wypłaty zachowku?

Zdarza się, że spadkodawca chcę, żeby jego majątek przypadł tylko niektórym spośród spadkobierców ustawowych lub nawet komuś, kto wcale by po nim nie dziedziczył.

Spadkodawcy najczęściej próbują osiągać ten cel na bardzo niewyszukane sposoby. Pierwszym z nich jest sporządzenie odpowiedniego testamentu. Drugim, przekazanie jeszcze za życia wszystkich wartościowych przedmiotów wchodzących w skład jego majątku (mieszkanie, pieniądze, firmę) w postaci darowizny.

Jeśli tak właśnie postąpił spadkodawca, to szanse na uniknięcie zachowku są niewielkie.

Czego mogę żądać tytułem zachowku – pieniądze, nieruchomości, a może coś jeszcze?

Uprawniony do zachowku może żądać tylko i wyłącznie zapłaty określonej kwoty pieniężnej od osób, które zamiast niego uzyskały prawa do spadku.

Tytułem zachowku nie można żądać wydania określonych przedmiotów z majątku spadkowego. Zachowek rekompensuje jedynie ekonomiczny interes pokrzywdzonego spadkobiercy. Nie można tym sposobem uzyskać ze spadku konkretnych przedmiotów mających wartość majątkową lub sentymentalną.

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, żeby strony sporu o zachowek zgodnie umówiły się na inne rozwiązanie – np. przekazanie określonego składnika majątku (mieszkania, samochodu) w zamian za zrzeczenie się prawa do zachowku.

Temat jest interesujący?

Czytaj dalej:

Jesteś bardziej zaawansowany? Przeczytaj:

Zachowek – czy to naprawdę sprawiedliwe?

Od lat piszę o zachowku różne artykuły w internecie i często spotykam się z tym bardzo negatywnymi komentarzami dotyczącymi instytucji zachowku. Niektórzy nawet twierdzą, że jest to sposób, żeby w majestacie prawa wyłudzać pieniądze od obdarowanych lub innych spadkobierców.

To, że w niektórych sprawach przepisy o zachowku powodują sytuację, które nie są sprawiedliwe nie jest winą niesprawiedliwego prawa. Prawda jest taka, że to spadkodawca dokonując takich, a nie innych rozporządzeń swoim majątkiem często sam wpędza spadkobiercę lub obdarowanego w problemy.

W wysoko rozwiniętych państwach każda operacja związana z dokonaniem darowizny, czy sporządzeniem testamentu jest konsultowana z osobistym prawnikiem. Najczęściej specjalistą z zakresu prawa spadkowego. To normalne. Tak samo normalne jak to, że jak człowiek jest chory to idzie do lekarza. Planowanie spadkowe, czy planowanie sukcesji to bardzo skomplikowana sprawa.

Dlatego dopóki w naszym kraju taki model się nie przyjmie, dopóty pod artykułami o zachowku będą pojawiały się narzekania i utyskiwania.

Tak a propos, pod każdym artykułem na moim blogu możesz zostawić swój komentarz do czego gorąco Cię zachęcam.

pozdrawiam, adwokat Iwo Klisz

Mam nadzieję, że wyjaśniłem Tobie kilka rzeczy. Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Adwokat Iwo Klisz i Wspólnicy). Dla Ciebie to tylko "kliknięcie", a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania :)

Kancelaria Prawa Spadkowego

Wrocław - Poznań - Gdańsk - Katowice

4 thoughts on “Zachowek – informacje podstawowe”

    1. Przepisy o zachowku faktycznie budzą spore emocje, ale zaręczam że po jednej i po drugiej stronie. Zobowiązany do jego zapłaty jest niezadowolony z tego, że wola spadkodawcy nie została w pełni uszanowana. Uprawniony do zachowku z reguły nie może uwierzyć, że spadkodawca nie pozostawił mu w spadku żadnego majątku i że tytułem zachowku może domagać się tylko pieniędzy, a nie np. jakiś przedmiotów ze spadku. Jest tak nie od dziś. Zachowek to nie jest wynalazek polskiego prawa. Zachowek funkcjonował już w prawie rzymskim i był określany (o ile mnie pamięć nie myli) jako pars legitima. Z dorobku prawa rzymskiego garściami czerpią nowożytne systemy prawne, które przejęły instytucję zachowku. W niektórych krajach (np. we Francji zamiast zachowku funkcjonuje system rezerwy, który polega na tym, że spadkodawca może zadysponować w testamencie tylko połową swojego majątku. Druga połowa jest dziedziczona na zasadach ustawowych.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *