Jestem adwokatem, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii Klisz i Wspólnicy oraz liderem zespołu prawników specjalizujących się w sprawach spadkowych. Do tej pory razem z moim zespołem pomogłem setkom osób w sprawach spadkowych. Wspierałem je przy dopełnianiu formalności związanych z nabyciem spadku. Pomagałem uzyskać prawa do należnego im majątku spadkowego zarówno na salach sądowych jak i przy stole negocjacyjnym.

Biuro we Wrocławiu
ul. Joachima Lelewela 23/7
tel. 697 945 000

Biuro w Katowicach
ul. Sobieskiego 27/30
tel. 717 405 000

Biuro w Poznaniu
ul. Bóżnicza 1/14
tel. 669 452 900

Biuro w Gdańsku
ul. Kartuska 31c/1
tel. 669 221 900

Biuro w Warszawie
ul. Zamieniecka 62/64
tel. 695 560 425

strona www: Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Myślisz o planowaniu spadkowym?

Obejrzyj moje mini szkolenie na YOUTUBE!

adwokat prawo spadkowe

Najnowsze wpisy
Zapraszam na moje pozostałe blogi

Długi spadkowe to ciemna strona dziedziczenia, która może pochłonąć oszczędności czy majątek nieroztropnego spadkobiercy.

O jakich długach spadkowych mowa?

Na pewno o wszystkich zobowiązaniach zmarłego istniejących w chwili otwarcia spadku. Pożyczki, zaległości płatnicze, kredyty bankowe, rachunki itp. Wszystkie te długi przechodzą na spadkobierców.

To nie wszystko. Długi spadkowe pojawiają się także po śmierci spadkodawcy. Musisz wiedzieć, że są umowy, który wygasają w związku ze śmiercią spadkobiercy. Np. umowa o pracę czy umowa o dzieło. Zobowiązania z tych umów przestają istnieć, ale powstaje obowiązek rozliczeń z kontrahentami spadkodawcy.

Długi spadkowe to również koszty związane z pogrzebem zmarłego, z prowadzeniem postępowania sądowego czy koszty zachowku itp.

Kto odpowiada za długi spadkowe?

Odpowiedzialność za długi spadkowe ponoszą spadkobiercy, którzy przyjęli spadek. O sposobach przyjęcia spadku i związanych z tym konsekwencjach napisałem w innym miejscu na blogu (przeczytaj: Jak przyjąć spadek?)

Odpowiedzialność za długi spadkowe jest wyłączona w stosunku do osoby, która spadek odrzuciła.

Zwróć jednak uwagę na to, że jeśli spadkobierca odrzuci spadek, to – w przypadku dziedziczenia ustawowego – przechodzi on na zstępnych tej osoby (dzieci, wnuki itp) o od tej chwili, te osoby stają się odpowiedzialne z długi spadkowe. Więcej na ten temat w wątku o odrzuceniu spadku.

Co więcej za długi spadkowe nie odpowiada też spadkobierca ustawowy, który został pozbawiony spadku w testamencie, uznany za niegodnego dziedziczenia ramach odrębnego postępowania (przeczytaj: Niegodność dziedziczenia), a także małżonek wyłączony przez sąd od dziedziczenia (przeczytaj: Wyłączenie małżonka od dziedziczenia).

Zasady odpowiedzialności za długi spadkowe niezależnie od tego, czy spadkobierca powołany jest do dziedziczenia z ustawy (na podstawie przepisów), czy też na mocy testamentu.

Zasady odpowiedzialności za długi spadkowe

Pamiętam, że pytanie o reguły kształtujące tą odpowiedzialność towarzyszyło mi na każdym etapie mojej edukacji prawniczej. Odpowiadałem na nie na egzaminie z prawa cywilnego na studiach, na obronie pracy magisterskiej, na egzaminie wstępnym na studia doktoranckie oraz w ramach jednego z egzaminów na aplikacji adwokackiej.

Tym razem mogę odpowiedzieć na to pytanie bez obaw, że moja prawnicza kariera legnie w gruzach (być może nie dawałem tego po sobie poznać, ale byłem studentem mocno „przeżywającym” wszystkie egzaminy i niezależnie od stopnia przygotowania taki właśnie czarny scenariusz zawsze miałem w głowie przystępując do odpowiedzi).

Zasady tej odpowiedzialności różnią się w zależności od tego, na jakim etapie są sprawy spadkowe.

Przez pierwsze 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku i o tym, że jest spadkobiercą (lub do czasu złożenia oświadczenia o przyjęcia spadku, jeśli następuje to wcześniej) odpowiedzialność za długi spadkowe ogranicza się do majątku spadkowego.

Do tego czasu wierzyciele nie mogą skierować egzekucji do przedmiotów czy praw będących własnością spadkobiercy. Nie oznacza to jednak, że spadkobierca na tym etapie nie może samodzielnie tych długów spłacić, co niekiedy może być opłacalne. Pamiętaj, że mimo śmierci spadkodawcy odsetki od jego zaległości są przecież wciąż naliczane.

Odpowiedzialność za długi spadkowe po chwili przyjęcia spadku (wprost)

Pomiędzy chwilą przyjęcia spadku, a dokonaniem działu spadku odpowiedzialność za długi spadkowe wygląda już nieco inaczej. Wierzyciele spadkodawcy mogą zaspokajać się nie tylko z majątku spadkowego, ale także z majątku spadkobierców, którzy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe całym swoim majątkiem.

Co więcej odpowiedzialność spadkobierców jest solidarna, a to oznacza, że wierzyciel może żądać spłaty długu od tego spośród spadkobierców, od którego mu wygodniej (albo od kilku a nawet każdego z nich). Spadkobierca, który spłacił dług w całości lub w większej niż przypadająca na niego cześć, będzie mógł żądać od pozostałych spadkobierców zwrotu przypadającej na nich części tego długu (tj. w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów w spadku)

W jaki sposób spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi w przypadku, gdy przyjmą spadek z dobrodziejstwem inwentarza? Jak wyglądają ograniczenia tej odpowiedzialności?

Warto przypomnieć, że odpowiedzialność za długi spadkodawcy jest ograniczona w sytuacji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca, który przyjął spadek w ten sposób ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.

Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi.

Co więcej jeśli spadkobierca, który złożył oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za niespłacone długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił.

Zaś w przypadku, kiedy spadkobierca spłacając niektóre długi spadkowe, wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe. Nie dotyczy to spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych oraz spadkobiercy, co do którego istnieje podstawa do jego ubezwłasnowolnienia.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza wymaga złożenia odpowiedniego świadczenia przed sądem lub notariuszem, lub upływu odpowiedniego okresu czasu.

Zasady odpowiedzialności za długi spadkowe po dziale spadku

Od chwili działu spadku (bez znaczenia, czy chodzi o sądowy czy umowny dział spadku) odpowiedzialność spadkobierców nie jest już solidarna. Każdy z nich odpowiada tylko za taką część długu, która odpowiada otrzymanej przez niego części spadku (tj. częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów w spadku).

Wówczas już wierzyciel musi domagać się spłaty długów spadkowych od każdego ze spadkobierców w odpowiedniej części, a nie wg własnego wyboru. To właśnie te zasady są argumentem przemawiającym za tym, ażeby dział spadku nastąpił jak najszybciej po otwarciu spadku. Jest to jeden ze sposobów częściowego ograniczenia odpowiedzialności za spłatę długów spadkowych.

Spadkobiercy, którzy chcą za wszelką cenę uniknąć spłaty długów spadkowych, zamiast składać oświadczenie o przyjęciu spadku, muszą zastanowić się nad tym, żeby spadek odrzucić.

Temat ciekawy? Czytaj dalej: Przyjęcie lub odrzucenie spadku

JAK MOGĘ TOBIE POMÓC?

adwokat poznań prawo spadkowe

Administratorem Twoich danych osobowych jest Iwo Klisz Kancelaria Adwokacka. Więcej informacji o danych osobowych znajdziesz w linku