Należy zacząć od tego, że uprawniony do zachowku jest zobowiązany zaliczyć na należny mu zachowek wszystkie otrzymane przez niego lub jego wstępnego (np. rodzica) darowizny pochodzące od spadkodawcy.
Patrz również: Jak obliczyć zachowek?
Oznacza to, że jeśli należny uprawnionemu zachowek wynosi 500 000, 00 PLN, a jeszcze za życia spadkodawcy, uprawniony lub jego wstępny otrzymali od niego darowiznę (np. mieszkanie) o wartości 350 000, 00 PLN wówczas kwota możliwego do uzyskania zachowku wynosić będzie 150 000, 00 PLN.
Co ma do tego majątek wspólny małżonków? Ma i to całkiem sporo.
Co do zasady darowizny trafiają do majątku osobistego obdarowanego małżonka. Czyli: jeśli pozostający w związku małżeńskim syn spadkobiercy otrzyma od niego w darowiźnie mieszkanie, to staje się ono składnikiem jego majątku osobistego, a nie majątku wspólnego – małżeńskiego.
„Co do zasady” bo w treści umowy darowizny można wprowadzić odpowiedni zapis (klauzulę), zgodnie z którym przedmiot darowizny trafi do majątku objętego współwłasnością małżeńską.
Wbrew pozorom takie zapisy zdarzają się w umowach darowizny dosyć często.
Znaczenie takiego zapisu jest istotne, a nawet bardzo istotne w kontekście możliwości dochodzenia zachowku, a także jego wysokości.
Jest tak dlatego, że jeśli przedmiot darowizny wchodzi mocą umowy do majątku wspólnego uprawnionego i jego małżonka, na należny uprawnionemu zachowek należy zaliczyć tylko połowę wartości darowizny.
Wracając do powyżej przytoczonego przykładu:
Załóżmy, że zachowek należny uprawnionemu to 500 000, 00 PLN natomiast wartość podarowanego mu mieszkania to 350 000, 00 PLN.
Jeśli przedmiot darowizny trafiłby do jego majątku osobistego, to zachowek, którego uprawniony mógłby dochodzić wynosiłby tylko 150 000, 00 PLN. Tymczasem, gdyby przedmiot darowizny trafił do majątku wspólnego, uprawniony mógłby dochodzić zachowku w kwocie 325 000, 00 PLN (zaliczeniu na poczet zachowku uległa by jedynie kwota o wartości połowy mieszkania, ponieważ nominalnie drugą połowę otrzymałby małżonek spadkobiercy).
Opłaca się dokładnie czytać umowy? 🙂
Przeczytaj także: Odpowiedź na wezwanie do zapłaty zachowku
