Ile wynosi podatek od spadku?

1. Kto nie płaci podatku od spadku? (Magiczna „Grupa Zero”)

Zacznijmy od wiadomości, która uspokaja 90% moich Klientów wchodzących do kancelarii. W polskim systemie prawnym istnieje coś, co potocznie nazywamy „grupą zero”. To grono najbliższych krewnych, którzy są uprzywilejowani.

Jeśli należysz do tej grupy, wysokość podatku od spadku wynosi dla Ciebie okrągłe 0 złotych. Niezależnie od tego, czy odziedziczyłeś stary zegarek, czy willę z basenem wartą miliony. Limit kwotowy tutaj nie istnieje.

Kto należy do grupy zwolnionej z podatku?

• Małżonek (obecny w chwili śmierci, rozwodnik już nie),
• Zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki),
• Wstępni (rodzice, dziadkowie),
• Pasierb,
• Rodzeństwo,
• Ojczym i macocha.

Pamiętaj jednak, że diabeł tkwi w szczegółach. Bycie w tej grupie to dopiero połowa sukcesu. Drugą połową jest dopełnienie formalności. Wielu ludzi myśli: „Jestem synem, więc automat mnie zwalnia”. To błąd, który kosztuje tysiące złotych.

2. Termin 6 miesięcy – Twoje „być albo nie być”

Aby skorzystać ze zwolnienia w „grupie zero”, musisz zgłosić nabycie spadku do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Masz na to sztywne 6 miesięcy. Termin ten jest nieprzekraczalny (z bardzo małymi wyjątkami dotyczącymi braku wiedzy o spadku, ale w praktyce rzadko udaje się na to powołać).

Od kiedy liczymy te 6 miesięcy?

To kluczowe pytanie, które często zadajecie mi na konsultacjach. Termin nie biegnie od dnia śmierci bliskiego! Biegnie on od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku LUB od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Jeżeli więc sprawa w sądzie trwała 2 lata, to dopiero po wyroku masz 6 miesięcy na wizytę w Urzędzie Skarbowym. To daje Ci czas na oddech, ale nie usypiaj swojej czujności.

3. Ile wynosi podatek, jeśli nie jesteś w „grupie zero”?

Jeśli nie jesteś w najbliższej rodzinie (np. jesteś zięciem, teściową, kuzynem) lub – co gorsza – byłeś w najbliższej rodzinie, ale zapomniałeś złożyć formularza w terminie, wchodzisz w tryb płacenia. Tutaj w grę wchodzą grupy podatkowe i progi.

System podatkowy w 2026 roku nadal opiera się na trzech głównych grupach. Im dalsze pokrewieństwo, tym wyższy podatek i niższa kwota wolna.

Grupa I (nadwyżka ponad 36 120 zł)

Do tej grupy wpadają osoby z „grupy zero”, które nie dopełniły formalności, a także teściowie, zięć i synowa. Podatek wynosi:

• 3% od nadwyżki do 11 833 zł,
• powyżej tej kwoty: 355 zł + 5% od nadwyżki ponad 11 833 zł,
• powyżej 23 665 zł: 946,60 zł + 7% od nadwyżki.

Grupa II (nadwyżka ponad 27 090 zł)

Tu znajdziemy zstępnych rodzeństwa (np. siostrzeńców, bratanków), rodzeństwo rodziców (wujków, ciotki), małżonków rodzeństwa. Stawki są wyższe:

• 7% od nadwyżki do 11 833 zł,
• powyżej tej kwoty: 828,40 zł + 9% od nadwyżki,
• powyżej 23 665 zł: 1 893,30 zł + 12% od nadwyżki.

Grupa III (nadwyżka ponad 5 733 zł)

Wszyscy pozostali, w tym osoby niespokrewnione, przyjaciele, partnerzy w związkach nieformalnych (konkubinat). Tutaj fiskus jest najbardziej surowy:

• 12% od nadwyżki do 11 833 zł,
• powyżej tej kwoty: 1 420 zł + 16% od nadwyżki,
• powyżej 23 665 zł: 3 313,20 zł + 20% od nadwyżki.

4. Kwota wolna od podatku – czy na pewno musisz płacić?

Zanim zaczniesz panikować i liczyć procenty, sprawdź kwotę wolną od podatku. Podatek płacimy tylko od tego, co tę kwotę przekracza. W ostatnich latach (od połowy 2023 r.) kwoty te zostały znacząco podniesione i w 2026 r. nadal obowiązują te wyższe limity (chyba że ustawodawca wprowadzi kolejną waloryzację, co warto zawsze sprawdzić na bieżąco).

Pamiętaj o zasadzie kumulacji: do wartości obecnego spadku musisz doliczyć wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających ten rok, w którym nastąpiło nabycie spadku. Jeśli więc dostałeś od babci darowiznę 3 lata temu, a teraz spadek – sumujesz te wartości.

Warto wiedzieć, że grupy podatkowe mają tu decydujące znaczenie. Jeśli odziedziczyłeś 20 000 zł po wujku (II grupa), to mieścisz się w kwocie wolnej (27 090 zł) i podatku nie zapłacisz, choć formalności zgłoszeniowe mogą być nadal wymagane.

5. SD-Z2 czy SD-3? Nie pomyl formularzy!

W biurokracji nazwy mają znaczenie. Jeden błąd w symbolu formularza może zmienić Twoją sytuację prawną.

• SD-Z2: To „Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych”. Składasz go, gdy chcesz skorzystać ze zwolnienia całkowitego (Grupa Zero). To ten „dobry” druk, dzięki któremu nie płacisz.
• SD-3: To „Zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych”. Składasz go, gdy WIESZ, że musisz zapłacić podatek (jesteś w I, II lub III grupie i przekroczyłeś kwotę wolną) lub gdy spóźniłeś się z SD-Z2.

Jeśli wypełniasz formularz SD-Z2, musisz być precyzyjny. Wpisujesz tam składniki majątku, ich wartość rynkową oraz stopień pokrewieństwa. Czy Urząd to sprawdza? Tak. Jeśli wpiszesz, że mieszkanie w centrum Wrocławia jest warte 100 tys. zł, spodziewaj się wezwania do korekty. Wartość musi odpowiadać cenom rynkowym z dnia powstania obowiązku podatkowego.

6. Ukryte ryzyka – o czym nie mówi się głośno?

Wydaje się proste: dostałem spadek, zgłaszam, koniec. Ale życie pisze różne scenariusze. Co w sytuacji, gdy spadkodawca mieszkał za granicą? Albo gdy w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo?

Spadek z zagranicy

Tu sprawa się komplikuje. Jeśli przedmiot spadku znajduje się za granicą, a Ty jesteś obywatelem polskim lub masz tu stałe miejsce zamieszkania, co do zasady podlegasz polskiemu podatkowi. Ale uwaga – istnieje wiele umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Czasem podatek zapłacony w Niemczech czy USA można odliczyć od polskiego podatku. Nie rób tego na własną rękę, bo łatwo o błąd.

Długi a podatek

Pamiętaj, że podatek płaci się od tzw. czystej wartości spadku. Oznacza to, że od aktywów (mieszkanie, gotówka) odejmujesz pasywa (kredyty, pożyczki, koszty pogrzebu). Jeśli spadek jest zadłużony, podatek będzie niższy lub w ogóle nie wystąpi. Czasem odrzucenie spadku jest lepszym rozwiązaniem niż walka z Urzędem Skarbowym i wierzycielami.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o podatek od spadku