adwokat Iwo Klisz

Jestem adwokatem, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii Klisz i Wspólnicy oraz liderem zespołu prawników specjalizujących się w sprawach spadkowych. Do tej pory razem z moim zespołem pomogłem setkom osób w sprawach spadkowych. Wspierałem je przy dopełnianiu formalności związanych z nabyciem spadku. Pomagałem uzyskać prawa do należnego im majątku spadkowego zarówno na salach sądowych jak i przy stole negocjacyjnym.

Biuro we Wrocławiu
ul. Joachima Lelewela 23/7
tel. 697 945 000

Biuro w Katowicach
ul. Sobieskiego 27/30
tel. 717 405 000

Biuro w Poznaniu
ul. Bóżnicza 1/14
tel. 669 452 900

Biuro w Gdańsku
ul. Kartuska 31c/1
tel. 669 221 900

Biuro w Warszawie
ul. Zamieniecka 62/64
tel. 695 560 425

Biuro w Krakowie
(w przygotowaniu)
tel. 695 560 425

Biuro w Bydgoszczy
(w przygotowaniu)
tel. 695 560 425

strona www: Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Myślisz o planowaniu spadkowym?

Obejrzyj moje mini szkolenie na YOUTUBE!

spadek, stwierdzenie nabycia spadku, zachowek, dział spadku

Najnowsze wpisy

Pozew o zachowek

pozew o zachowek

Pozew o zachowek – wzór pozwu

Zachowek umożliwia ograniczenie negatywnych skutków decyzji testatora, które zostały dokonane z pokrzywdzeniem osób dla niego najbliższych. Aby jednak uzyskać prawo do wypłacenia zachowku, konieczne jest wystąpienie o niego z odpowiednim żądaniem.
Co to jest zachowek? Jak powinien wyglądać pozew o niego? Do jakiego sądu go złożyć oraz jakie koszty są z tym związane? Na wszystkie te pytania odpowiem Ci w niniejszym artykule.

Co to jest zachowek?

Zachowek, zwany też legitymą, to instytucja prawa spadkowego, która ma na celu ochronę najbliższych krewnych względem testatora, przed dokonywaniem przez niego takich rozporządzeń swoim majątkiem, które mogłyby być sprzeczne z ich interesami.
Legityma umożliwi Ci uzyskanie udziału spadkowego o odpowiedniej wysokości, nawet jeśli nie jest to zgodne z wolą spadkodawcy, który jednak Cię nie wydziedziczył.

Kto może wystąpić z roszczeniem o zachowek?

Zgodnie z zapisami Kodeksu cywilnego, jeżeli uprawniony nie otrzymałeś przypisanego Ci zachowku w postaci uczynionej przez testatora donacji, lub w postaci powołania do sukcesji, lub w postaci zapisu, przysługuje Ci przeciwko spadkobiercy roszczenie o uiszczenie sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia legitymy albo do jej uzupełnienia.

Kto należy do osób uprawnionych?

Osoby uprawnione do otrzymania legitymy, a tym samym podniesienia z tego tytułu odpowiedniego żądania to spadkobiercy, którzy w danym wypadku dziedziczyliby z ustawy, jako osoby należące do kręgu najbliższej rodziny testatora, ale testator:

  • pominął je w testamencie,
  • przeznaczył im taką część spadku, która nie pokrywa w całości wysokości legitymy,
  • uszczuplił przypadający im udział, poprzez wykonane przed śmiercią donacje lub zapisy windykacyjne. wskutek czego przedstawia on niższą wartość, niż powinien.

Poprzez w/w osoby należy rozumieć:

  • zstępnych, a więc w pierwszym rzędzie dzieci testatora, a następnie jego wnuki etc.,
  • małżonka,
  • rodziców testatora.

Musisz pamiętać, ze jeżeli po nieżyjącym pozostały dzieci lub wnuki, to rodzice spadkodawcy nie dziedziczą po nim. Legityma nie jest należna również rodzeństwu zmarłego jak i jego dziadkom.

Wobec kogo można wystąpić z roszczeniem o zachowek?

Zobowiązanymi do uiszczenia zachowku są osoby, które uzyskały przysporzenie majątkowe od testatora, a mianowicie:

  • spadkobiercy powołani do dziedziczenia,
  • osoby, na rzecz których testator ustanowił zapis windykacyjny, przy czym odpowiadają one jedynie w granicach wzbogacenia na skutek zapisu windykacyjnego,
  • obdarowani donacją doliczoną do spadku, przy czym odpowiadają one jedynie w granicach wzbogacenia na skutek darowizny.

Jaka jest kolejność dochodzenia zachowku?

W pierwszej kolejności żądanie zapłaty zachowku należy kierować do sukcesora. Jeżeli okaże się z różnych względów, że jako uprawniony nie otrzymasz od niego przysługującej Ci legitymy w pełnej wysokości, wówczas żądanie uiszczenia sumy pieniężnej potrzebnej do jej uzupełnienia, możesz skierować do osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, doliczony do masy podlegającej sukcesji.

Ostatecznie, gdy jako uprawniony nie otrzymasz całości wartości przypisanej Ci legitymy od tych osób, wówczas możesz domagać się zapłaty od osoby, która otrzymała od testatora donację doliczoną do spadku.

Pozew o zachowek – wzór

Pozew o uiszczenie zachowku w zasadzie niczym nie różni się od innych pozwów, np. o zapłatę. Jest to pismo procesowe, które musisz przygotować zgodnie z zasadami wskazanymi w kodeksie postępowania cywilnego. Powinieneś też wskazać kilka elementów, które co prawda nie są wymagane przez prawo, ale ułatwią sędziemu rozpoznanie sprawy o legitymę.

Elementy pozwu

Pierwszym elementem pozwu o zachowek jest wskazanie daty jego sporządzenia. Następnie wskazujemy sąd, do którego kierujemy powództwo, jego adres oraz wydział, do którego nasza sprawa ma ostatecznie trafić. Jego niewłaściwe określenie spowoduje, że nasze pismo zostanie przekazane do organu właściwego. Czasem jednak może minąć dużo czasu zanim sprawa trafi we właściwe miejsce, co może znacznie wydłużyć – i tak już z reguły bardzo długi – okres rozpatrzenia naszej sprawy.
Następnie należy wskazać strony procesu o legitymę tj. wytaczającego roszczenie i pozwanego, podając jednocześnie adresy zamieszkania stron, oraz numer PESEL lub NIP powoda. Warto przed wszczęciem sprawy ustalić dokładny adres zamieszkania, pod którym pozwany odbiera korespondencję. Podanie niewłaściwego adres pozwanego spowoduje zawieszenie postępowania, a następnie jego umorzenie.
Kolejnym element tego dokumentu to wartość przedmiotu sporu. W sprawach o legitymę wartością przedmiotu procesu będzie wysokość dochodzonego zachowku, jednak wartość tą trzeba osobno oznaczyć w treści pozwu.

Co jeszcze zawrzeć w treści?

Pozew powinien zawierać także wskazanie daty wymagalności roszczenia o legitymę. Dzięki temu bowiem sędzia będzie mógł stwierdzić, czy żądanie jest zasadne np.: czy nie nastąpiło jego przedawnienie.
Musi on także zawierać także uzasadnienie żądania. W treści uzasadnienia nie musisz powoływać się na odpowiednie przepisy prawa. W postępowaniu cywilnym obowiązuje bowiem zasada, że sąd zna prawo. Dlatego musisz się skupić na jak najlepszym przedstawieniu stanu faktycznego, który zdaniem powoda uprawnia go do zachowku.
W uzasadnieniu powództwa należy także powołać dowody, które mają uzasadnić nasze twierdzenia. Z reguły takimi dowodami będą: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, poświadczenie dziedziczenia, akt zgonu testatora, akta stanu cywilnego wykazujące pokrewieństwo powoda z testatorem, umowy darowizny, przesłuchania stron i świadków itp.
Pozew powinien być własnoręcznie podpisany przez powoda, opłacony oraz zawierać wymienienie wszystkich załączników dołączonych do pozwu. Do pozwu należy także dołączyć jego odpis oraz odpisy załączników dla wszystkich pozwanych.
W niektórych przypadkach warto także złożyć w pozwie wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości poszczególnych składników majątku spadkowego. Wartość tego majątku będzie bowiem miała bezpośredni wpływ na wysokość legitymy.

Jak obliczyć wysokość zachowku i wartość przedmiotu sporu?

Dokonanie obliczenia zachowku, a tym samym ustalenie wartości przedmiotu sporu, nie jest łatwe. W pierwszym rzędzie musisz ustalić jaka jest wartość spadku. Uwzględnij w tym zakresie także darowizny poczynione przez spadkodawcę na rzecz sukcesorów i osób uprawnionych do legitymy.

Do spadku dolicza się donacje poczynione przez testatora, z wyjątkiem:

  • drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych,
  • dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty licząc wstecz od otwarcia spadku,
  • donacji poczynionych na rzecz osób nie będących sukcesorami ani uprawnionymi do zachowku.

Przy obliczaniu zachowku przysługującego potomkowi spadkodawcy, nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych w czasie, gdy testator nie miał dzieci.

W przypadku małżonka spadkodawcy, przy wyliczaniu legitymy nie dolicza się do spadku donacji, które testator uczynił przed małżeństwem.

Następnie, powinieneś ustalić udział spadkowy, który by przypadał uprawnionemu na podstawie sukcesji ustawowej.

Pamiętaj, że musisz wziąć pod uwagę wszystkich sukcesorów ustawowych, a także spadkobierców niegodnych oraz tych, którzy spadek odrzucili.

Nie uwzględnisz spadkobierców którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni, jak również zapisów i poleceń.

Zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, jaki by przypadał uprawnionemu przy sukcesji ustawowej.

Jeżeli uprawniony do spadku jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy, zachowek wynosi 2/3 wartości tego udziału.

Darowiznę uczynioną przez spadkodawcę uprawnionemu do zachowku zalicza się na należną mu legitymę.

Gdy uprawnionym do legitymy jest zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także donację uczynioną przez testatora wstępnemu uprawnionego, a więc rodzicowi.

W przypadku gdy uprawnionym do legitymy jest potomek spadkodawcy, zalicza się na przypisaną mu legitymę poniesione przez testatora koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę w danym środowisku.

Ustalona w ten sposób kwota przysługującej Ci legitymy stanowi wartość przedmiotu toczącego się procesu.

Jaki sąd jest właściwy w sprawie o zachowek?

Sądem właściwym do wytoczenia powództwa o zachowek jest wyłącznie sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Jeżeli miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, wówczas właściwy jest sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Wybór sądu ze względu na właściwość rzeczową w przypadku sprawy o legitymę nie różni się niczym od każdego innego powództwa o uiszczenie sumy pieniężnej. Wytacza się je przed sąd rejonowy lub okręgowy.

Zależy to od wysokości kwoty, będącej przedmiotem złożonego powództwa. Jeżeli kwota ta jest niższa lub równa 75 000 złotych, to pozew składamy do sądu rejonowego. Jeżeli kwota ta przewyższa 75 000 złotych, pozew musimy wnieść do sądu okręgowego, przed którym odbędzie się rozprawa.

Ile kosztuje pozew o zachowek?

Na koszt pozwu o zachowek składa się opłata sądowa, tzw. wpis.

Jeżeli wartość Twojego powództwa nie przekracza kwoty 20.000 zł, to możliwe jest kilka stopni jej wysokości opłat. I tak jeżeli chcesz żądać zapłaty kwoty:

1) do 500 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 30 złotych;

2) ponad 500 złotych do 1500 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 100 złotych;

3) ponad 1500 złotych do 4000 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 200 złotych;

4) ponad 4000 złotych do 7500 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 400 złotych;

5) ponad 7500 złotych do 10 000 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 500 złotych;

6) ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 750 złotych;

7) ponad 15 000 złotych do 20 000 złotych – zapłacisz wpis w kwocie 1000 złotych.

Z kolei powództwo o uiszczenie kwoty ponad 20.000 zł zawsze się wiąże z koniecznością uiszczenia wpisu w wysokości 5% żądania, nie więcej jednak niż 200 000 złotych.

Do kiedy można wystąpić z powództwem o zachowek?

Roszczenia do żądania zapłaty zachowku przedawniają się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu.

Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od rodziców zapisu windykacyjnego lub donacji przedawnia się z upływem pięciu lat od kiedy spadek został otwarty.
Wraz z upływem tych terminów, uprawniony de facto traci uprawnienie do występowania z żądania legitymy.

JAK MOGĘ TOBIE POMÓC?

adwokat poznań prawo spadkowe

Administratorem Twoich danych osobowych jest Iwo Klisz Kancelaria Adwokacka. Więcej informacji o danych osobowych znajdziesz w linku

Kancelaria Prawa Spadkowego

prawo spadkowe

Prawo spadkowe na You Tube!

Zapraszam Cię na kanał prowadzony przez moją małżonkę radcę prawnego Annę Klisz

POBIERZ DARMOWEGO EBOOKA: ZACHOWEK WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ

Każdy z nas intuicyjnie wie, czym jest zachowek i kiedy się należy. Jednakże w rzeczywistości jest to skomplikowana instytucja prawa spadkowego. W zależności od wielu czynników, jego wysokość może być bardzo różna. Co więcej, istnieje wiele sytuacji, w których żądanie zachowku nie jest dopuszczalne.

W ebooku odpowiadamy na następujące pytania:

    • Kiedy i komu przysługuje zachowek?
    • Kiedy można go dochodzić?
    • Ile wynosi zachowek?

Dodatkowo w e-booku: zachowek a testament, darowizna i zapis windykacyjny.